سوال ۱۴۸ کنکور ارشد مهندسی مکانیک ۱۴۰۳

تفکیک ساخت از انتقال درون‌سلولی

هیدرولازهای لیزوزومی پروتئین‌های مسیر غشای داخلی سلول هستند. توالی‌های نشانهٔ آن‌ها ترجمه را به ریبوزوم‌های متصل به شبکهٔ آندوپلاسمی خشن هدایت می‌کند و پروتئین در حال ساخته‌شدن وارد لومن این شبکه می‌شود. بنابراین محل ساخت آن‌ها شبکهٔ آندوپلاسمی خشن، گزینهٔ ۴ است. ساخت آنزیم‌های لیزوزومی

پس از تاخوردگی و تغییرات اولیه در شبکهٔ آندوپلاسمی، آنزیم‌ها به گلژی می‌روند؛ در آنجا اطلاعات هدف‌گیری لیزوزومی، مانند مانوز-۶-فسفات، پردازش می‌شود. سپس مرتب‌سازی و انتقال وزیکولی، آن‌ها را از راه اندوزوم‌ها به لیزوزوم‌ها می‌رساند. این توالی، محل ساخت پروتئین را از محل مرتب‌سازی بعدی جدا می‌کند.

بررسی همهٔ گزینه‌های انحرافی

• ۱ — گلژی: آنزیم‌ها را تغییر و مرتب می‌کند؛ زنجیرهٔ پلی‌پپتیدی آن‌ها را ترجمه نمی‌کند. این مهم‌ترین عامل اشتباه است.
• ۲ — شبکهٔ آندوپلاسمی نرم: در کارکردهایی مانند ساخت لیپید و ذخیرهٔ کلسیم تخصص دارد و فاقد ریبوزوم‌های متصل مسئول این پروتئین‌سازی است.
• ۳ — ریبوزوم‌های سیتوپلاسمی: در این مقایسه منظور ریبوزوم‌های آزاد است که عمدتاً پروتئین‌های باقی‌مانده در سیتوزول یا پروتئین‌های مقصدهای خارج از مسیر غشای داخلی را می‌سازند. آنزیم‌های لیزوزومی وارد مسیر وابسته به شبکهٔ آندوپلاسمی می‌شوند.

به‌طور دقیق، همهٔ ترجمه‌ها روی ریبوزوم آغاز می‌شوند؛ تفاوت تعیین‌کننده این است که توالی نشانه، مجموعهٔ در حال ترجمه را به شبکهٔ آندوپلاسمی خشن هدایت می‌کند و آن را آزاد در سیتوپلاسم باقی نمی‌گذارد.

تلهٔ رایج: هدف‌گیری آنزیم لیزوزومی در گلژی با ساخت آن روی ریبوزوم‌های متصل به شبکهٔ آندوپلاسمی خشن یک مرحله نیست.