سوال ۱۵۳ کنکور ارشد مهندسی مکانیک ۱۴۰۰
فعالیت شدید ورزشی، منحنی تجزیه اکسی هموگلوبین را به چه سمتی جابهجا میکند؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ B — پایین و راست
ارتباط متابولیسم عضلهٔ فعال با آزادسازی اکسیژن
نمودار استاندارد را در نظر بگیرید: فشار جزئی اکسیژن روی محور افقی و اشباع اکسیژنی هموگلوبین روی محور عمودی است. عضلهٔ در حال فعالیت، دیاکسیدکربن، یون هیدروژن و گرمای بیشتری تولید میکند. این شرایط میل هموگلوبین به اکسیژن را کاهش میدهند و آزادسازی اکسیژن را تسهیل میکنند: منحنی به راست منتقل میشود و در فشار اکسیژن ثابتِ بافت، اشباع کمتر است. این همان توصیف «پایین و راست» در گزینهٔ ۲ است. اپناستکس: انتقال اکسیژن.
بهصورت معادل، فشار اکسیژن لازم برای رسیدن به نصف اشباع افزایش مییابد:
- ۱: مؤلفهٔ جابهجایی به چپ، افزایش میل ترکیبی را پیشبینی میکند و مخالف آزادسازی اکسیژن است.
- ۳: بالا و چپ بیانگر اشباع و میل ترکیبی بیشتر و خلاف پاسخ به فعالیت ورزشی است.
- ۴: مؤلفهٔ راست درست است، ولی جابهجایی به بالا در فشار اکسیژن یکسان درست نیست.
این تغییر مربوط به میل ترکیبی است، نه افزایش تعداد جایگاههای اتصال هموگلوبین. «پایین» به این معنا نیست که حداکثر اشباع ممکن الزاماً کاهش مییابد.
نکتهٔ کنکوری: جابهجایی به راست تحویل اکسیژن به بافتها را تسهیل میکند؛ جابهجایی به چپ نگهداری آن را.