سوال ۲۶ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۲
بهترین شیوه کنترل نیروی انسانی در استراتژی خودکنترلی در سازمانهای آخرتگرا کدام است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ B — تثبیت ارزشهای اخلاقی
پاسخ: گزینهٔ ۲ — تثبیت ارزشهای اخلاقی (consolidating ethical values)، مبنای درونی و پایدار خودکنترلی را فراهم میکند.
در چارچوب مدیریت اسلامیِ سازمانهای آخرتگرا (afterlife-oriented organizations)، خودکنترلی (self-control) یعنی فرد بر پایهٔ معیارهای اخلاقی پذیرفتهشده و آگاهی از پاسخگویی، حتی در غیاب ناظر بیرونی، رفتار خود را تنظیم کند. تعهد اخلاقی پایدار، معیار ارزیابی تصمیمهای کارکنان را فراهم میآورد.
عبارت تعیینکننده، «بهترین شیوه … در استراتژی خودکنترلی» است. پرسش دربارهٔ مبنای ماندگار کنترل رفتار است، نه یک تمرین اصلاحی یا بازبینی خاص. تثبیت ارزشها، معیارهای اخلاقی را به بخشی از انگیزهٔ درونی فرد تبدیل میکند.
- گزینهٔ ۱ — توبه و جبران مافات (repentance and making amends): اصلاح خطای گذشته و جبران پیامدهای آن است. اگر پرسش دربارهٔ بازگشت به رفتار درست پس از تخلف بود، این گزینه تناسب داشت؛ اما بهتنهایی مبنای پیشگیرانه و مستمر خودکنترلی را ایجاد نمیکند.
- گزینهٔ ۳ — انتقاد از خویش (self-criticism): شناخت و نقد کاستیهای شخصی است. برای پرسش دربارهٔ شناسایی عیبهای فردی مناسب بود؛ خودِ نقد نیز به معیار اخلاقی پذیرفتهشده نیاز دارد.
- گزینهٔ ۴ — محاسبهٔ نفس (self-accountability): بازبینی اعمال بر پایهٔ تکالیف اخلاقی است. این تمرین در خودکنترلی اهمیت دارد و برای پرسش دربارهٔ رسیدگی به اعمال گذشته پاسخ مناسبی بود. در اینجا مبنای راهبردی، تثبیت ارزشهایی است که در آن رسیدگی ملاک قرار میگیرند.
نکتهٔ کنکوری: معیار پایدار را از فعالیت بازبینی یا جبران جدا کنید: ارزش اخلاقی پیوسته رفتار را هدایت میکند؛ محاسبهٔ نفس آن را بازبینی میکند؛ توبه لغزش را جبران میکند.