زیست‌شناسی سؤال ۱۶ کنکور ۱۴۰۵
به‌طور معمول، در خصوص نخستین هوایی که به هنگام بازدم عمیق یک فرد خارج می‌شود، چند مورد زیر درست است؟
- الف:
غنی از اکسیژن است.
- ب:
بخشی از نوعی حجم تنفسی است که مقدار آن، در دوران حیات یک فرد کاملاً سالم، دستخوش تغییر می‌شود.
- ج:
جزئی از هوایی است که جهت محاسبهٔ حجم تنفسی در دقیقه استفاده می‌شود.
- د:
همان هوایی است که شش‌ها می‌توانند بیشتر از ظرفیت حیاتی، در خود جای دهند.
پاسخ رسمی: گزینهٔ ۳
پاسخ تشریحی
پاسخ: گزینهٔ ۳
نخستین هوایی که در بازدم خارج می‌شود، هوای مرده است، یعنی بخشی از هوای دمی که در بخش هادی دستگاه تنفس مانده و به بخش مبادله‌ای نرسیده است (زیست‌شناسی ، فصل : تبادلات گازی). بخش هادی به بیرون نزدیک‌تر است، پس هوای آن زودتر خارج می‌شود.
- الف:
درست؛ هوای دمی نسبت به هوای بازدمی اکسیژن بیشتر دارد. هوای مرده همان هوای دمی است که با خون مبادله نشده است، پس غنی از اکسیژن است.
- ب:
درست؛ هوای مرده حدود میلی‌لیتر است و مقدار حجم‌ها در فرد سالم به سن و جنسیت او بستگی دارد. سن در طول زندگی تغییر می‌کند، پس مقدار آن هم تغییر می‌کند.
- ج:
درست؛ هوای مرده بخشی از هوای دمی است و در حجم جاری ( میلی‌لیتر) جای دارد. حجم تنفسی در دقیقه از حاصل‌ضرب حجم جاری در شمار تنفس در دقیقه به دست می‌آید.
- د:
نادرست؛ ظرفیت تام برابر مجموع ظرفیت حیاتی و حجم باقی‌مانده است. هوایی که شش‌ها بیشتر از ظرفیت حیاتی در خود جای می‌دهند، حجم باقی‌مانده است که پس از بازدم عمیق در شش‌ها می‌ماند. هوای مرده این هوا نیست.
سه مورد (الف، ب و ج) درست است.
چرا درست، چرا نادرست
- مورد الفدرستهوای مرده بخشی از هوای دمی است و اکسیژن آن بیش از هوای بازدمی است
- مورد بدرستمقدار حجم‌های تنفسی در فرد سالم به سن و جنسیت بستگی دارد؛ سن در طول زندگی تغییر می‌کند
- مورد جدرستهوای مرده جزئی از حجم جاری است و حجم تنفسی در دقیقه از ضرب حجم جاری در تعداد تنفس به دست می‌آید
- مورد دنادرستهوایی که شش‌ها بیش از ظرفیت حیاتی نگه می‌دارند حجم باقی‌مانده است نه هوای مرده
از کتاب
موارد الف و ب
مورد ج
مورد د