زیست‌شناسی سؤال ۳۳ کنکور ۱۴۰۵

پاسخ: گزینهٔ ۲

سؤال بکرزایی را در زنبور عسل و مار می‌سنجد. زیست‌شناسی $\mathrm{۲}$، فصل $\mathrm{۷}$ (تولیدمثل)، بخش «بکرزایی» و شکل $\mathrm{۱۸}$ آن را نشان می‌دهد.

• $\mathrm{۱}$)

  درست؛ ملکهٔ زنبور و مار ماده یاختهٔ $\mathrm{۲}n$ دارند و با کاستمان یاختهٔ جنسی $n$ می‌سازند (تخمک). تخمک به‌تنهایی یا پس از دو برابر شدن فام‌تن‌ها زاده می‌سازد.

• $\mathrm{۲}$)

  نادرست؛ در مار، فام‌تن‌های تخمک دو برابر می‌شوند و زادهٔ $\mathrm{۲}n$ به وجود می‌آید. برای صفتی که یاختهٔ مار ماده در آن خالص است (مثلاً $AA$)، زاده هم $AA$ می‌شود و دو یاخته در این صفت یکسان‌اند. عبارت «هر صفت» با این مثال نقض می‌شود.

• $\mathrm{۳}$)

  درست؛ در زنبور و مار، تخمک (یاختهٔ جنسی) بدون لقاح شروع به تقسیم می‌کند و زاده می‌سازد. مار پیش از آن، فام‌تن‌های تخمک را دو برابر می‌کند. این یعنی یاختهٔ جنسی پس از تشکیل مراحل چرخهٔ یاخته‌ای را طی می‌کند.

• $\mathrm{۴}$)

  درست؛ بکرزایی از تخمکی آغاز می‌شود که با کاستمان ساخته شده و نیمی از تعداد فام‌تن‌های مادر را دارد ($n$ در برابر $\mathrm{۲}n$). زنبور نر مستقیم از این تخمک و مار پس از دو برابر شدن فام‌تن‌های آن به وجود می‌آید.