منحنی‌های هزینه، هزینهٔ فرصت و قاعدهٔ تعطیل

هزینهٔ اقتصادی همان هزینهٔ فرصت است (صریح + ضمنی)؛ منحنی‌های کوتاه‌مدت به AFC که همواره کاهشی است و AVC/ATC/MC که U‑شکل‌اند و MC آن‌ها را در نقطهٔ حداقلشان قطع می‌کند تقسیم می‌شوند، و این دو با هم دو قاعدهٔ بنگاه را می‌دهند: در

P = MC

تولید کن، اما فقط تا وقتی

P \ge AVC

باشد.

کارت مفهوم کنکور ارشد مدیریت

اهمیت

۰/۵

نظریهٔ هزینه (cost theory) آن بخش از اقتصاد خرد است که سه پرسش به‌هم‌پیوسته را با یک دستگاه واحد پاسخ می‌دهد: یک منبع واقعاً چقدر هزینه دارد؟، هزینهٔ هر واحد با تغییر تولید چگونه حرکت می‌کند؟ و با توجه به این هزینه‌ها، آیا بنگاه اصلاً باید تولید کند؟ بنیان آن این است که هزینهٔ اقتصادی هر انتخاب، یک هزینهٔ فرصت (opportunity cost) است — ارزش بهترین گزینهٔ ازدست‌رفته، نه پولی که دست‌به‌دست شده است. بر این بنیان، خانوادهٔ منحنی‌های کوتاه‌مدت می‌نشیند — هزینهٔ ثابت کل (total fixed cost, TFC)، هزینهٔ متغیر کل (total variable cost, TVC)، هزینهٔ متوسط ثابت (average fixed cost, AFC)، هزینهٔ متوسط متغیر (average variable cost, AVC)، هزینهٔ متوسط کل (average total cost, ATC) و هزینهٔ نهایی (marginal cost, MC) — و از دل همین خانواده تصمیم عملیاتی بنگاه بیرون می‌آید: قاعدهٔ تعطیل کوتاه‌مدت (short-run shutdown rule)، یعنی «تا وقتی $P \ge AVC$ است تولید کن».

۱. خاستگاه — Origin and the problem it solves

ایدهٔ هزینهٔ فرصت سهم شاخص مکتب اتریش (Austrian school) است — و بیش از همه با نام Friedrich von Wieser پیوند خورده است؛ کسی که استدلال کرد هزینهٔ تولید یک کالا برابر است با مطلوبیت کالای دیگری که همان منابع می‌توانستند تولید کنند. این ایده برای رفع نقصی در نظریهٔ کلاسیک «هزینهٔ تولید» ابداع شد: هزینه‌ای که به‌صورت انباشتِ مخارج تاریخی اندازه‌گیری می‌شود، چیزی دربارهٔ کمیابی نمی‌گوید، حال آنکه کمیابی همان چیزی است که یک انتخاب را پرهزینه می‌کند. بازتعریف هزینه به‌عنوان گزینهٔ ازدست‌رفته، هزینه را به کمیّتی آینده‌نگر و وابسته به انتخاب تبدیل می‌کند، و این دقیقاً همان چیزی است که یک تصمیم به آن نیاز دارد.

منحنی‌های U‑شکل کوتاه‌مدت و تمایز کوتاه‌مدت/بلندمدت از سنت مکتب نئوکلاسیک (neoclassical / marginalist) می‌آیند که در اصول علم اقتصاد آلفرد مارشال (Alfred Marshall, 1890) نظام‌مند شد: در کوتاه‌مدت دست‌کم یک نهاده قابل تغییر نیست، پس قانون بازدهی نزولی (law of diminishing returns) سرانجام هزینهٔ نهایی را بالا می‌برد و منحنی‌های متوسط را به سمت بالا خم می‌کند. تعریف منحنی هزینهٔ متوسط بلندمدت به‌عنوان پوش (envelope) همهٔ منحنی‌های متوسط کوتاه‌مدت، پالایشی است که معمولاً به Jacob Viner نسبت داده می‌شود. قاعدهٔ تعطیل نیز صرفاً همان اصل نهایی‌نگر است که بر تصمیمی غیرِنهایی اعمال شده است: این قاعده هزینه‌هایی را که بنگاه هنوز می‌تواند از آن‌ها بگریزد از هزینه‌هایی که نمی‌تواند جدا می‌کند.

کتاب‌های ارشد ایرانی همهٔ این مباحث را در فصل‌های اقتصاد خرد بر پایهٔ Salvatore، Nicholson و Pindyck & Rubinfeld طرح می‌کنند؛ واژگان زیر همان برگردان فارسی استانداردی است که در آن‌ها به کار می‌رود.

۲. ساختار — The apparatus

۲-۱. دو شیوهٔ تفکیک هزینه

تفکیک نخست بر پایهٔ اینکه چه کسی آن را متحمل می‌شود و آیا ثبت می‌شود یا نه است:

\underbrace{\text{Economic cost}}_{\text{هزینهٔ اقتصادی}} \;=\; \underbrace{\text{Explicit cost}}_{\text{هزینهٔ صریح — پرداخت نقدی به دیگران}} \;+\; \underbrace{\text{Implicit cost}}_{\text{هزینهٔ ضمنی — فرصتِ ازدست‌رفتهٔ منابع خودِ بنگاه}}

حسابدار تنها نیمهٔ صریح را ثبت می‌کند. اقتصاددان نیمهٔ ضمنی را هم می‌افزاید — حقوقی که مالک‑مدیر می‌توانست جای دیگری بگیرد، بهره‌ای که سرمایهٔ خودِ مالک می‌توانست بیاورد، اجاره‌ای که ساختمان خودِ مالک می‌توانست عاید کند. از این‌رو دو سود متفاوت داریم:

\pi_{\text{حسابداری}} = TR - \text{explicit}, \qquad \pi_{\text{اقتصادی}} = TR - (\text{explicit} + \text{implicit}) \;\le\; \pi_{\text{حسابداری}}

سود عادی / متعارف (normal profit) دقیقاً همان بازده ضمنی لازم برای نگه‌داشتن کارآفرین در این فعالیت است؛ وقتی سود اقتصادی صفر است، بنگاه همچنان سود عادی کسب می‌کند و دلیلی برای خروج ندارد.

تفکیک دوم بر پایهٔ واکنش هزینه به تولید در کوتاه‌مدت است:

TC(Q) = TFC + TVC(Q)

۲-۲. شش منحنی کوتاه‌مدت

Curve	Persian	تعریف	شکل برحسب $Q$	ویژگی کلیدی
$TFC$	هزینهٔ ثابت کل	مستقل از $Q$ ؛ حتی در $Q=0$ پرداخت می‌شود	خط افقی	همیشه ثابت
$TVC$	هزینهٔ متغیر کل	هزینهٔ نهاده‌های متغیر	از مبدأ صعود می‌کند، نقطهٔ عطف دارد	$TVC(0)=0$
$TC$	هزینهٔ کل	$TFC+TVC$	همان $TVC$ که به اندازهٔ $TFC$ بالا رفته	$TC(0)=TFC$
$AFC$	هزینهٔ متوسط ثابت	$\dfrac{TFC}{Q}$	هذلولی متساوی‌القطر	همواره کاهشی، هرگز U‑شکل نیست
$AVC$	هزینهٔ متوسط متغیر	$\dfrac{TVC}{Q}$	U‑شکل	حداقل آن $=$ قیمت تعطیل
$ATC$	هزینهٔ متوسط کل	$\dfrac{TC}{Q}=AFC+AVC$	U‑شکل، بالاتر از $AVC$	حداقل آن $=$ قیمت سربه‌سر
$MC$	هزینهٔ نهایی	$\dfrac{d\,TC}{dQ}=\dfrac{d\,TVC}{dQ}$	U‑شکل، پرشیب‌ترین	$AVC$ و $ATC$ را در نقطهٔ حداقلشان قطع می‌کند

سه واقعیت ساختاری بیشترِ کار کنکوری را انجام می‌دهند:

(الف) تنها $AFC$ صورتِ ثابت دارد، پس در هر سطح تولید کاهش می‌یابد و هرگز رو به بالا برنمی‌گردد:

\frac{d\,AFC}{dQ} = -\frac{TFC}{Q^{2}} < 0 \quad \text{for all } Q>0, \qquad \lim_{Q\to\infty} AFC = 0

این همان سرشکن‌شدن هزینهٔ ثابت (spreading the overhead) است. همچنین توجه کنید که $MC$ نسبت به $TFC$ نابیناست: مشتق‌گیری از $TC$ مقدار ثابت را حذف می‌کند، پس هزینهٔ ثابت هرگز منحنی هزینهٔ نهایی را جابه‌جا نمی‌کند.

(ب) فاصلهٔ عمودی میان دو منحنی متوسط U‑شکل برابر $AFC$ است، پس این فاصله تا بی‌نهایت باریک می‌شود اما هرگز بسته نمی‌شود:

ATC - AVC = AFC = \frac{TFC}{Q}

در نتیجه $ATC$ در تولیدی بزرگ‌تر از $AVC$ به حداقل خود می‌رسد ( $AFC$ که هنوز کاهشی است، مدتی پس از بازگشتِ رو به بالای $AVC$ همچنان $ATC$ را پایین می‌کشد).

(ج) قاعدهٔ متوسط–نهایی (average–marginal rule). برای هر متوسط $A(Q)$ با نهایی $M(Q)$ ،

\frac{dA}{dQ} = \frac{M - A}{Q} \quad\Longrightarrow\quad \begin{cases} M < A & \Rightarrow\; A \text{ falling}\\ M = A & \Rightarrow\; A \text{ at its minimum}\\ M > A & \Rightarrow\; A \text{ rising} \end{cases}

پس $MC$ منحنی $AVC$ را در $\min AVC$ و منحنی $ATC$ را در $\min ATC$ قطع می‌کند — از پایین، دقیقاً در نقطهٔ حداقل، همیشه.

۲-۳. پل ارتباطی با نظریهٔ تولید

منحنی‌های هزینهٔ کوتاه‌مدت تصویر آینه‌ای منحنی‌های تولید‌اند. با یک نهادهٔ متغیر (نیروی کار) با دستمزد $w$ :

AVC = \frac{w\,L}{Q} = \frac{w}{AP_L}, \qquad MC = \frac{w}{MP_L}

پس $AVC$ دقیقاً جایی کمینه می‌شود که متوسط تولید (average product) بیشینه است، و $MC$ دقیقاً جایی کمینه می‌شود که تولید نهایی (marginal product) بیشینه است. U‑شکل بودن هزینه چیزی جز کوهانِ وارونهٔ تولید نیست: بازدهی نزولی علت است و افزایش هزینه نشانهٔ آن.

۲-۴. بلندمدت

در بلندمدت همهٔ نهاده‌ها متغیرند، پس $TFC$ از میان می‌رود و تنها دو منحنی باقی می‌ماند: LAC (هزینهٔ متوسط بلندمدت) که پوش منحنی‌های $ATC$ کوتاه‌مدت است، و LMC. بخش نزولی آن صرفه‌های ناشی از مقیاس (economies of scale)، بخش افقی آن بازدهی ثابت به مقیاس و بخش صعودی آن نامقرون‌به‌صرفگی مقیاس (diseconomies of scale) نام دارد؛ سطح تولیدی که در آن LAC برای نخستین بار به حداقل خود می‌رسد مقیاس کارای حداقل (minimum efficient scale, MES) است.

۳. کاربرد — How to apply it: the firm's two questions

بنگاهِ قیمت‌پذیر به دو پرسش جدا از هم و به همین ترتیب پاسخ می‌دهد — و خلط کردن این دو، رایج‌ترین خطای تکی در این مبحث است.

پرسش ۱ — «چقدر تولید کنم؟» (how much?): قاعدهٔ نهایی. آنجا تولید کن که

MR = MC \quad\Longrightarrow\quad P = MC \ \text{(perfect competition)}, \qquad \text{on the rising branch of } MC

پرسش ۲ — «اصلاً تولید کنم؟» (whether to produce at all?): قاعدهٔ تعطیل. در کوتاه‌مدت $TFC$ ریخته (sunk) است: در $Q=0$ هم پرداخت می‌شود، پس در این مقایسه بی‌ربط است. تولید کردن هر وقت که رابطهٔ زیر برقرار باشد بر تعطیلی می‌چربد:

\underbrace{P\,Q - TVC(Q) - TFC}_{\text{loss if producing}} \;\ge\; \underbrace{-\,TFC}_{\text{loss if shut down}} \;\Longleftrightarrow\; P\,Q \ge TVC(Q) \;\Longleftrightarrow\; \boxed{\,P \ge AVC\,}

هر واحدی که با $P > AVC$ فروخته شود یک حاشیهٔ مشارکت (contribution margin) مثبت برابر $P-AVC$ ایجاد می‌کند که بخشی از هزینهٔ ثابتِ اجتناب‌ناپذیر را جبران می‌کند؛ پس زیانِ ناشی از تولید کمتر از زیان ناشی از تعطیلی است.

کنار هم گذاشتن این دو، خوانش کاملی از هر قیمت به دست می‌دهد:

بازهٔ قیمت	تصمیم	سود اقتصادی	نام فارسی مرز
$P > \min ATC$	تولید کن	$\pi > 0$ (سود اقتصادی)	—
$P = \min ATC$	تولید کن	$\pi = 0$ (فقط سود عادی)	نقطهٔ سربه‌سر (break-even point)
$\min AVC < P < \min ATC$	با زیان تولید کن	$-TFC < \pi < 0$	—
$P = \min AVC$	بی‌تفاوت	$\pi = -TFC$	نقطهٔ تعطیل (shutdown point)
$P < \min AVC$	تعطیل کن، $Q=0$	$\pi = -TFC$ (کمترین زیان ممکن)	—

دو نتیجهٔ فرعی که ارزش حفظ کردن دارند:

منحنی عرضهٔ کوتاه‌مدت (short-run supply curve) بنگاه، همان بخشی از $MC$ است که بالای $\min AVC$ قرار دارد؛ پایین‌تر از آن قیمت، عرضه صفر است.
معادل بلندمدت تعطیلی، خروج از صنعت (exit) است و معیار آن $P < LAC$ است — یعنی همهٔ هزینه‌ها، چون در بلندمدت هیچ چیز ثابت و هیچ چیز ریخته نیست. آنگاه ورود و خروج آزاد، سود اقتصادی را در $P=\min LAC$ به صفر می‌راند.

۴. مثال عددی — Worked example

بنگاهی در بازار رقابتی، تابع هزینهٔ کوتاه‌مدت زیر را دارد (همهٔ ارقام پولی به میلیون ریال، $Q$ بر حسب واحد در ماه):

TC(Q) = 400 + 40Q - 6Q^{2} + 0.5Q^{3}

گام ۱ — استخراج خانوادهٔ منحنی‌ها.

TFC = 400,\qquad TVC = 40Q - 6Q^{2} + 0.5Q^{3}

AFC = \frac{400}{Q},\qquad AVC = 40 - 6Q + 0.5Q^{2},\qquad ATC = \frac{400}{Q} + 40 - 6Q + 0.5Q^{2},\qquad MC = 40 - 12Q + 1.5Q^{2}

گام ۲ — قیمت تعطیل $=\min AVC$ . قرار می‌دهیم $dAVC/dQ = -6 + Q = 0 \Rightarrow Q = 6$ ، و

\min AVC = 40 - 6(6) + 0.5(36) = 40 - 36 + 18 = 22

با قاعدهٔ متوسط–نهایی کنترل می‌کنیم: $MC(6) = 40 - 72 + 54 = 22 = AVC(6)$ . ✔ پایین‌تر از $P = 22$ بنگاه تعطیل می‌کند.

گام ۳ — قیمت سربه‌سر $=\min ATC$ . قرار دادن $MC = ATC$ به $Q = 10$ می‌انجامد:

AFC(10) = 40,\quad AVC(10) = 40 - 60 + 50 = 30,\quad ATC(10) = 70,\quad MC(10) = 40 - 120 + 150 = 70 \ \checkmark

بالاتر از $P = 70$ بنگاه سود اقتصادی می‌برد.

گام ۴ — قیمتی در میانه: $P = 40$ . نخست قاعدهٔ نهایی:

P = MC:\quad 40 = 40 - 12Q + 1.5Q^{2} \;\Longrightarrow\; 1.5Q^{2} - 12Q = 0 \;\Longrightarrow\; Q = 8 \ \text{(rising branch)}

سپس آزمون تعطیل در همان سطح تولید:

AVC(8) = 40 - 48 + 32 = 24 \;<\; P = 40 \quad\Rightarrow\quad \text{produce}

ATC(8) = \frac{400}{8} + 24 = 50 + 24 = 74 \;>\; P = 40 \quad\Rightarrow\quad \text{but at a loss}

گام ۵ — بررسی اینکه تولید کردن واقعاً شرِّ کمتر است.

\pi = (P - ATC)\,Q = (40 - 74)(8) = -272

\text{Contribution} = (P - AVC)\,Q = (40 - 24)(8) = 128 \qquad\Longrightarrow\qquad \pi = -TFC + \text{contribution} = -400 + 128 = -272 \ \checkmark

تعطیل کردن، تمامِ $-400$ را هزینه می‌کرد. بنگاه به‌جای ۴۰۰، ۲۷۲ زیان می‌بیند — آن ۱۲۸ حاشیهٔ مشارکت، همان هزینهٔ ثابتِ بازیافت‌شده است. تمامِ محتوای «زیان می‌دهد اما تولید را ادامه می‌دهد» همین است.

گام ۶ — لایهٔ هزینهٔ فرصت. فرض کنید ۱۰۰ واحد از آن ۴۰۰ هزینهٔ ثابت احتسابی باشد: حقوقی که مالک با مدیریت این بنگاه به‌جای پذیرفتن یک شغل، از آن چشم پوشیده است. آنگاه هزینهٔ صریح برابر $592 - 100 = 492$ است (چون $TC(8) = 400 + 320 - 384 + 256 = 592$ ) و

\pi_{\text{حسابداری}} = 320 - 492 = -172, \qquad \pi_{\text{اقتصادی}} = 320 - 592 = -272

این دو سود دقیقاً به اندازهٔ هزینهٔ ضمنی، یعنی ۱۰۰، تفاوت دارند. توجه کنید که دفاتر حسابدار هرگز آن ۱۰۰ را نشان نمی‌دهند — با این حال این یک هزینهٔ کاملاً واقعی است و همان دلیلی است که ممکن است مالک کار را رها کند، حتی وقتی دفترها قابل‌تحمل به نظر می‌رسند.

۵. اشتباه نشود با… — Confused with

۵-۱. مفاهیم هزینه

مفهوم	Persian	چیست	آیا به تصمیم مربوط است؟	وجه تمایز
Opportunity cost	هزینهٔ فرصت	ارزش بهترین گزینهٔ ازدست‌رفته	همیشه — خودِ هزینهٔ اقتصادی همین است	آینده‌نگر؛ گزینهٔ انتخاب‌شده را با گزینهٔ ردشده مقایسه می‌کند
Sunk cost	هزینهٔ ریخته / غرق‌شده	قبلاً متحمل شده و غیرقابل بازیافت	هرگز — نادیده‌اش بگیر	گذشته‌نگر؛ هیچ کاربرد جایگزینی برایش نمانده است
Accounting cost	هزینهٔ حسابداری	فقط مخارج ثبت‌شده و نقدی	تا حدی — نیمهٔ ضمنی را از قلم می‌اندازد	«ثبت‌شده در دفاتر»
Implicit cost	هزینهٔ ضمنی	هزینهٔ فرصت منابع خودِ بنگاه	بله	هیچ وجه نقدی جابه‌جا نمی‌شود
Fixed cost	هزینهٔ ثابت	با $Q$ تغییر نمی‌کند در کوتاه‌مدت	فقط برای تصمیم ماندن/خروج در بلندمدت	در بلندمدت ممکن است اجتناب‌پذیر باشد
Variable cost	هزینهٔ متغیر	با $Q$ تغییر می‌کند؛ با تولید‌نکردن اجتناب‌پذیر است	بله — آزمون تعطیل از همین استفاده می‌کند	$TVC(0)=0$
Direct cost	هزینهٔ مستقیم	قابل ردیابی به یک محصول/موضوع هزینه	یک طبقه‌بندی حسابداری	محور قابلیت ردیابی است، نه محور رفتار هزینه

توجه کنید که ثابت و ریخته مترادف نیستند: یک ماشین اجاره‌ای، هزینهٔ ثابتی است که با پایان قرارداد اجاره متوقف می‌شود (اجتناب‌پذیر، پس ریخته نیست)؛ اما ماشینی سفارشی‌ساخت و بدون ارزش بازفروش، همان لحظهٔ خرید ریخته است. در کوتاه‌مدت تمامِ $TFC$ چنان رفتار می‌کند که گویی ریخته است، و به همین دلیل قاعدهٔ تعطیل می‌تواند آن را نادیده بگیرد.

۵-۲. منحنی‌ها و نقاط

جفت مفاهیم	تفاوت	نکتهٔ تعیین‌کننده در آزمون
$TFC$ در برابر $AFC$	هزینهٔ ثابت کل ثابت است؛ هزینهٔ ثابت متوسط همواره کاهش می‌یابد	پرسشِ «همیشه ثابت» $TFC$ را می‌خواهد؛ پرسشِ «همیشه کاهشی» $AFC$ را
$AFC$ در برابر سایر متوسط‌ها	$AFC$ صورتِ ثابت دارد؛ $AVC$ ، $ATC$ و $MC$ شکل U را از بازدهی نزولی به ارث می‌برند	$AFC$ تنها منحنی کوتاه‌مدتی است که هرگز U‑شکل نیست
$AVC$ در برابر $ATC$	به اندازهٔ $AFC$ با هم تفاوت دارند	$ATC$ در $Q$ ی بالاتر از $AVC$ به کف می‌رسد؛ این دو همگرا می‌شوند اما هرگز به هم نمی‌رسند
$MC$ در برابر $ATC$	جریانِ واحدِ بعدی در برابر متوسطِ همهٔ واحدها	$MC$ منحنی $ATC$ را در $\min ATC$ از پایین قطع می‌کند؛ $MC$ می‌تواند صعودی باشد در حالی که $ATC$ هنوز کاهشی است
نقطهٔ تعطیل در برابر نقطهٔ سربه‌سر	$\min AVC$ در برابر $\min ATC$	AVC تصمیم می‌گیرد که کارخانه امروز باز شود یا نه؛ ATC تصمیم می‌گیرد که فردا در صنعت بمانیم یا نه
تعطیل (کوتاه‌مدت) در برابر خروج (بلندمدت)	$P < \min AVC$ در برابر $P < LAC$	در بلندمدت هیچ چیز ثابت نیست، پس معیار از AVC به هزینهٔ متوسط کل ارتقا می‌یابد
بازدهی نزولی در برابر نامقرون‌به‌صرفگی مقیاس	بازدهی نزولی: کوتاه‌مدت، یک نهاده متغیر، بنگاه با اندازهٔ ثابت	مقیاس: بلندمدت، همهٔ نهاده‌ها مقیاس‌بندی می‌شوند؛ علت‌ها مدیریتی/هماهنگی‌اند
سود اقتصادی در برابر سود حسابداری	سود اقتصادی هزینهٔ ضمنی را هم کسر می‌کند	سود اقتصادی صفر $\ne$ سود حسابداری صفر — بلکه دقیقاً یعنی سود عادی
سود اقتصادی در برابر سود عادی	سود اقتصادی در برابر سود عادی	سود عادی یک هزینه است (هزینهٔ فرصت کارآفرین)، نه یک مازاد

نکتهٔ کنکوری: سه وجه تمایز، تقریباً همهٔ سؤال‌های این مبحث را پوشش می‌دهند. (۱) «همیشه کاهشی» $\Rightarrow$ AFC (تنها متوسطی که صورتِ ثابت دارد، $dAFC/dQ = -TFC/Q^{2} < 0$ )؛ «همیشه ثابت» $\Rightarrow$ TFC. (۲) «ادامهٔ تولید با وجود زیان در کوتاه‌مدت» $\Rightarrow$ مقایسهٔ $P$ با AVC، نه هرگز با هزینهٔ ثابت و نه هرگز با ATC — هزینهٔ ثابت ریخته است و بنابراین به هیچ پرسش کوتاه‌مدتی پاسخ نمی‌دهد، و ATC به پرسش دیگری پاسخ می‌دهد (سود یا زیان؟). (۳) «بهترین گزینهٔ ازدست‌رفته / فدا شده» $\Rightarrow$ هزینهٔ فرصت، اما «در گذشته رخ داده و قابل بازیافت نیست» $\Rightarrow$ هزینهٔ ریخته — هزینهٔ فرصت رو به آینده دارد و همیشه مربوط است، هزینهٔ ریخته رو به گذشته دارد و هرگز مربوط نیست.

فرمول‌های کلیدی

Short-run cost decomposition

TC(Q) = TFC + TVC(Q)

Economic cost

\text{Economic cost} = \text{Explicit cost} + \text{Implicit cost}

Economic vs accounting profit

\pi_{\text{eco}} = TR - (\text{explicit}+\text{implicit}) \le \pi_{\text{acc}} = TR - \text{explicit}

Average fixed cost

AFC = \frac{TFC}{Q}

AFC is always decreasing

\frac{d\,AFC}{dQ} = -\frac{TFC}{Q^{2}} < 0 \quad \text{for all } Q>0

Average variable and average total cost

AVC = \frac{TVC}{Q},\qquad ATC = \frac{TC}{Q} = AFC + AVC

Marginal cost (blind to fixed cost)

MC = \frac{d\,TC}{dQ} = \frac{d\,TVC}{dQ}

Gap between the average curves

ATC - AVC = AFC = \frac{TFC}{Q}

Average-marginal rule

\frac{dA}{dQ} = \frac{M - A}{Q} \quad\Rightarrow\quad M=A \text{ at } \min A

Cost-product duality

AVC = \frac{w}{AP_L},\qquad MC = \frac{w}{MP_L}

Profit-maximizing output (price taker)

MR = MC \;\Longrightarrow\; P = MC \ \text{on the rising branch}

Short-run shutdown rule

P\,Q - TVC - TFC \ge -TFC \;\Longleftrightarrow\; P \ge AVC

Shutdown point and break-even point

P_{\text{shutdown}} = \min AVC,\qquad P_{\text{break-even}} = \min ATC

Short-run supply curve of the firm

S_{SR}: \; P = MC(Q) \ \text{ for } P \ge \min AVC, \ \text{else } Q = 0

Long-run exit condition

P < LAC \;\Longrightarrow\; \text{exit; free entry drives } P \to \min LAC

#cost-theory#opportunity-cost#sunk-cost#average-fixed-cost#shutdown-rule#short-run-costs#economic-vs-accounting-profit

سوالات تمرینی · 8/13

اقتصاد خرد و کلانآساننظریهٔ هزینهکنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۵ — سؤال ۹۳

در کوتاه‌مدت، کدام هزینه‌ها همیشه با افزایش تولید، کاهش می‌یابد؟

اقتصاد خرد و کلانآساننظریهٔ هزینهکنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۵ — سؤال ۹۴

در تحلیل هزینه، «هزینه فرصت» (Opportunity Cost) به چه معناست؟

اقتصاد خرد و کلانآسانساختارهای بازارکنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۵ — سؤال ۹۵

اگر یک بنگاه در بازار رقابت کامل در کوتاه‌مدت زیان ببیند اما همچنان به تولید ادامه دهد، دلیل اصلی آن چیست؟

اقتصاد خرد و کلانآساننظریهٔ هزینهکنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۴ — سؤال ۹۳

با وضع مالیات مقطوع، کدام هزینه‌ها تغییر نمی‌کنند؟

اقتصاد خرد و کلانآسانساختارهای بازارکنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۴ — سؤال ۹۴

چنانچه هزینه‌های یک بنگاه تولیدی به‌ترتیب AFC=۳ و ATC=۱۰ باشد، نقطه تعطیل این بنگاه که در بازار رقابت کامل فعالیت می‌کند، جایی است که قیمت چند واحد پولی باشد؟

اقتصاد خرد و کلانمتوسطنظریهٔ هزینهکنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۳ — سؤال ۸۷

کدام‌یک جزو هزینه فرصت رفتن به تعطیلات محسوب نمی‌شود؟

اقتصاد خرد و کلانآساننظریهٔ هزینهکنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۳ — سؤال ۹۰

اگر هزینه ثابت افزایش یابد و سایر شرایط ثابت باقی بماند، کدام مورد رخ می‌دهد؟

اقتصاد خرد و کلانمتوسطساختارهای بازارکنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۳ — سؤال ۹۲

اگر F و C ، به‌ترتیب کل هزینه ثابت و کل هزینه متغیر بنگاه بوده و درآمد بنگاه نیز به‌صورت p.y ( p : قیمت محصول و y : میزان تولید) باشد، کدام‌یک از شرایط زیر بیانگر شرط تعطیلی بنگاه خواهد بود؟

همهٔ 13 سؤال →