سوال ۱۴۶ کنکور ارشد مهندسی مکانیک ۱۴۰۵
میزان فشار در کدام قسمت می‌تواند بر دفع آب، هم در گلومرول و هم در لوله‌های ادراری تأثیر مستقیم گذارد؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ B — شریانچه وابران
در نفرون، مسیر خون به این صورت است: سرخرگچهٔ آوران ← مویرگ‌های گلومرولی ← سرخرگچهٔ وابران ← مویرگ‌های اطراف لوله‌ای ← خروجی وریدی. سرخرگچهٔ وابران تنها رگی است که میان دو بستر مویرگی قرار می‌گیرد، بنابراین مقاومت آن فشار را در هر دو طرف به‌طور همزمان کنترل می‌کند.
گلومرول (فیلتراسیون آب): فیلتراسیون خالص توسط فشار هیدرواستاتیک مویرگ گلومرولی رانده می‌شود،
تنگ‌شدن سرخرگچهٔ وابران مقاومت را در پایین‌دست مویرگ‌های گلومرولی افزایش می‌دهد، پس خون در آنجا انباشته می‌شود و بالا می‌رود GFR (آب فیلترشده) افزایش می‌یابد.
لوله‌های کلیوی (بازجذب آب): مویرگ‌های اطراف لوله‌ای در پایین‌دست سرخرگچهٔ وابران قرار دارند. تنگ‌شدن وابران فشار هیدرواستاتیک رسیده به آن‌ها را کاهش می‌دهد،
بنابراین بازجذب آب از لوله‌ها افزایش می‌یابد (این امر با بالاتر که ناشی از کسر فیلترشدهٔ بزرگ‌تر است نیز تقویت می‌شود).
بدین ترتیب فشار/مقاومت سرخرگچهٔ وابران به‌طور مستقیم بر مدیریت آب هم در گلومرول و هم در لوله‌ها اثر می‌گذارد — گزینهٔ ۲.
- گزینهٔ ۱ (سرخرگچهٔ آوران): تغییر آن و در نتیجه فیلتراسیون را تغییر می‌دهد، اما اثر آن بر فشار لوله‌ای (اطراف لوله‌ای) اهرم مستقیم دوجایگاهی که سؤال می‌خواهد نیست؛ این رگ به‌جای عمل‌کردن میان دو بستر، جریان خون کلی کلیه را تغییر می‌دهد.
- گزینه‌های ۳ و ۴ خودِ بسترهای مویرگی هستند (گلومرولی و اطراف لوله‌ای)، که هرکدام تنها در یک جایگاه عمل می‌کنند، نه هر دو.
نکتهٔ کنکوری: سرخرگچهٔ وابران در همودینامیک کلیه بی‌همتاست — این رگ مقاومتی است که میان دو شبکهٔ مویرگی قرار دارد، پس فشردن آن فشار گلومرولی را بالا می‌برد (فیلتراسیون بیشتر) و همزمان فشار اطراف لوله‌ای را پایین می‌آورد (بازجذب بیشتر).