سوال ۱۴۷ کنکور ارشد مهندسی مکانیک ۱۴۰۵

فعال‌سازی سمپاتیکی قلب از طریق نوراپی‌نفرین بر گیرنده‌های آدرنرژیک $\beta_1$ قلبی عمل می‌کند و چهار اثر کلاسیک ایجاد می‌کند: اثر کرونوتروپیک مثبت (افزایش ضربان قلب)، اثر اینوتروپیک مثبت (افزایش انقباض‌پذیری)، اثر دروموتروپیک مثبت (تسریع هدایت)، و اثر لوزیتروپیک مثبت (تسریع استراحت/شل‌شدن).

عامل کلیدی در اینجا افزایش انقباض‌پذیری است. انقباض قوی‌تر بطن، بخش بزرگ‌تری از خونِ موجود در ابتدای سیستول را بیرون می‌راند، یعنی کسر تخلیه‌ای افزایش می‌یابد. چون در هر ضربان خون بیشتری پمپاژ می‌شود، حجم خونِ باقی‌مانده در بطن در پایان سیستول کاهش می‌یابد:

$\uparrow\text{contractility} \;\Rightarrow\; \uparrow\text{stroke volume} \;\Rightarrow\; \downarrow\text{ESV}$

که در آن حجم پایان‌سیستولی برابر است با

$\text{ESV} = \text{EDV} - \text{SV}.$

حال گزینه‌های دیگر را بررسی می‌کنیم — دستگاه سمپاتیک هر یک از آن‌ها را افزایش می‌دهد:

تنها حجم پایان‌سیستولی کاهش می‌یابد، پس پاسخ گزینهٔ ۴ است.

نکتهٔ کنکوری: تحریک سمپاتیک همه‌چیز را بالا می‌برد — ضربان، انقباض‌پذیری، پیش‌بار، پس‌بار — تنها کمیتی که آن را پایین می‌آورد خونِ باقی‌مانده پس از انقباض است، یعنی حجم پایان‌سیستولی (تخلیهٔ کامل‌تر، بطن را بیشتر خالی می‌کند).