سوال ۱۱۱ کنکور ارشد مهندسی مکانیک ۱۴۰۱

چرخش مماس موضعی، نه چرخش ابزار در نمای افقی

شعاع قطعه‌کار را $R$ و ارتفاع نوک ابزار از محور آن را $h$ می‌نامیم. در مقطع عرضی، شعاع گذرنده از نقطهٔ برش نسبت به افق زاویهٔ $\delta$ دارد. مماس موضعی نیز به همان اندازه می‌چرخد:

برای ابزار روتراشیِ بالاتر از مرکز، سطح آزاد به مماس جدید نزدیک می‌شود؛ بنابراین زاویهٔ آزاد مؤثر کاهش می‌یابد:

زاویهٔ تنظیم اصلی در نمای افقی بین لبهٔ برشی اصلی و راستای پیشروی اندازه‌گیری می‌شود. بالا بردن ابزار آن را در این نما نمی‌چرخاند. پس گزینهٔ ۲ درست است. گزینه‌های ۱ و ۴ به‌اشتباه زاویهٔ تنظیم را تغییر می‌دهند؛ گزینهٔ ۳ جهت تغییر زاویهٔ آزاد را معکوس می‌کند. نسبت بی‌بُعد باید با شعاع محاسبه شود و دو برابر درصد داده‌شده نسبت به قطر است.

تلهٔ رایج: ارتفاع ابزار زاویه‌های براده و آزاد مؤثر را تغییر می‌دهد؛ ولی تغییر ارتفاع به‌تنهایی زاویهٔ تنظیم اصلی را تغییر نمی‌دهد.