سوال ۸۶ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۲
اگر دولت در مواقع اضطراری، حدّ قیمتی برای یک کالای اساسی (سقف قیمت) وضع کند، کدام مورد در خصوص میزان در دسترس بودن آن کالا، صحیح است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ D — کمتر از حدّی خواهد بود که مردم خواهان خرید هستند.
پاسخ: گزینهٔ ۴ — سقف قیمت الزام‌آور (binding price ceiling) کمبود ایجاد می‌کند؛ مقدار کالای در دسترس کمتر از مقداری است که خریداران خواهان آن هستند.
در چارچوب عرضه و تقاضای مارشالی (Marshallian supply–demand framework)، سقف اضطراری به‌معنای حداکثر قیمتی پایین‌تر از قیمت تسویه‌کنندهٔ بازار است. عبارت تعیین‌کننده «سقف قیمت برای یک کالای اساسی» است: پایین نگه‌داشتن قیمت قانونی، مقدار تقاضا را افزایش و مقدار عرضه را کاهش می‌دهد.
کمبود، فاصلهٔ خرید مطلوب مردم و عرضه است؛ پایین‌بودن قیمت اعلام‌شده، دسترسی به کالا را تضمین نمی‌کند.
- گزینهٔ ۱ — ناکافی‌بودن اطلاعات: اگر جایگاه سقف نسبت به قیمت تعادلی مشخص نباشد، این داوری مناسب است. سؤال از تعبیر متعارف سقف الزام‌آور استفاده می‌کند.
- گزینهٔ ۲ — برابری مقدارها: بیانگر تسویهٔ بازار، یا سقفی برابر یا بالاتر از قیمت تعادلی است که قیمت را محدود نمی‌کند.
- گزینهٔ ۳ — عرضهٔ بیشتر از خرید مطلوب: بیانگر مازاد عرضه، مانند کف قیمت الزام‌آور، است؛ نه سقف قیمت.
نکتهٔ کنکوری: سقف الزام‌آور مازاد تقاضا و کف الزام‌آور مازاد عرضه ایجاد می‌کند. مقدار عرضه و تقاضا را در قیمت کنترل‌شده مقایسه کنید؛ پایین‌بودن قیمت قانونی به‌تنهایی دسترسی را تضمین نمی‌کند.