سوال ۸۸ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۲

پاسخ: گزینهٔ ۴ — این طبقه‌بندی، افزایش فایدهٔ بیرونی (external benefit) را همراه با زیان ناشی از ازدحام برای سایر استفاده‌کنندگان (congestion harm) در نظر می‌گیرد.

چارچوب سؤال، تحلیل آثار خارجی (externality analysis) در اقتصاد رفاه است. فایدهٔ بیرونی، منفعتی است که فراتر از لذت شخصی استفاده‌کننده به دیگران می‌رسد؛ ازدحام، زیانی است که با ورود فرد اضافی و تقسیم فضای محدود یا ظرفیت موجود به استفاده‌کنندگان قبلی تحمیل می‌شود. این دو اثر می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند؛ سرریز مثبت، سرریز منفی برای گروه دیگری از افراد را حذف نمی‌کند.

عبارت «استفاده از یک استخر عمومی» در اینجا به مشارکت در خدمت تفریحی عمومی دارای سرریز مفید تعبیر می‌شود، در حالی که ظرفیت قابل‌استفادهٔ استخر محدود است. لذت خودِ شناگر منفعت خصوصی است؛ کاهش فضا و آسایش شناگران حاضر، هزینهٔ ازدحام است. مالکیت عمومی به‌تنهایی ظرفیت استخر را غیررقابتی نمی‌کند.

• گزینهٔ ۱ — صرفاً زیان: ازدحام را شناسایی می‌کند، اما جزء فایدهٔ بیرونی مثبتِ این طبقه‌بندی را کنار می‌گذارد. اگر سؤال تنها اثر بر شناگران حاضر را جدا می‌کرد، این پاسخ کافی بود.
• گزینهٔ ۲ — صرفاً فایدهٔ بیرونی: برای سرریز مفیدِ بدون اثر ظرفیت یا ازدحام مناسب است؛ زیان سایر استفاده‌کنندگان را حذف می‌کند.
• گزینهٔ ۳ — دریافت ورودی: دربارهٔ قیمت‌گذاری یا کنترل دسترسی است. دریافت وجه به‌خودی‌خود ازدحام فیزیکی را از بین نمی‌برد؛ عوارض اصلاحی باید هزینهٔ خارجی را منعکس کند و بر استفاده اثر بگذارد.

نکتهٔ کنکوری: لذت خصوصی، فایدهٔ بیرونی و هزینهٔ ازدحام را جدا کنید. یک تأسیسات می‌تواند سرریز مفید ایجاد کند، در حالی که استفادهٔ بیشتر از آن به کاربران فعلی زیان می‌رساند.