سوال ۲۶ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۴
براساس فرمایش امام علی(ع)، کدام نوع نگرش نوعی خودبزرگبینی است که دل را فاسد و دین را پژمرده میکند و موجب زوال نعمتها است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — مأمور و معذور
پاسخ: گزینهٔ ۱ — نگرش مأمور و معذور (acting under orders and therefore excused)، فرمان سلسلهمراتبی را توجیه کافی رفتار خود میپندارد.
در دستورهای امام علی(ع) به مالک اشتر در نهجالبلاغه، این هشدار ناظر به خودبزرگبینی در فرماندهی (authoritarian self-importance) است: زمامدار نباید چنین استدلال کند که چون به او اختیار دادهاند، دیگران باید بیچونوچرا فرمانش را اطاعت کنند. انتصاب، مسئولیت ایجاد میکند و منصوب را از داوری اخلاقی معاف نمیسازد.
عبارت تعیینکننده، «دل را فاسد و دین را پژمرده میکند» و موجب زوال نعمتها میشود، هشدار مربوط به نگرش فرماندادن و اطاعتخواستن را مشخص میکند. «مأمور و معذور» نمایندهٔ همین نگرش در گزینههاست.
- گزینهٔ ۲ — طفره رفتن (task avoidance): به کوتاهی در وظیفه یا تأخیر در کار مربوط است. برای سؤال دربارهٔ انجامندادن تکلیف مناسب بود؛ نه نگرش نقلشده نسبت به اقتدار.
- گزینهٔ ۳ — جاهطلبی (status-seeking): علتِ مقامطلبی را توضیح میدهد. برای اشتیاق به منزلت و ریاست مناسب بود؛ اما این فراز، توجیه فرماندادن توسط کسی را بررسی میکند که قدرت به او سپرده شده است.
- گزینهٔ ۴ — بخششناپذیری (unforgiving treatment): به سختگیری و امتناع از عفو خطا مربوط است. برای سؤال دربارهٔ رحمت نسبت به زیردستان مناسب بود؛ نه توجیه اقتدار با فرمان.
نکتهٔ کنکوری: خواستنِ مقام را از مطالبهٔ اطاعت بیچونوچرا پس از انتصاب جدا کنید. هشدار خاص صورت سؤال، نگرش دوم را مشخص میکند.