سوال ۱۰۶ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۲
در کدامیک از انواع قدرت تصویبی پارلمان، در هنگام تصویب بودجه به یک دستگاه دولتی یا یک برنامه مجوز داده میشود تا در مصرف اعتبارات از اختیار لازم برخوردار شود؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — تسهیلات ویژه
پاسخ: گزینهٔ ۱ — تسهیلات ویژه (special facilities).
در طبقهبندی قدرت تصویبی پارلمان (parliamentary authorization) در بودجهریزی عمومی، تسهیلات ویژه به دستگاه یا برنامه اجازه میدهد در مصرف اعتبارات مصوب اختیار بیشتری داشته باشد. قانونگذار مجوز و حدود آن را تعیین میکند و مجری در همان حدود از اختیار استفاده میکند. این مفهوم نوعی اجازهٔ تقنینی است و به معنای معافیت کلی از پاسخگویی نیست.
عبارت تعیینکننده «در مصرف اعتبارات از اختیار لازم» است. سؤال از انعطافپذیری همراه با مجوز میپرسد، نه صرفاً از وجود مبلغی که برای هزینهکرد تصویب شده است.
- گزینهٔ ۲ — قانون بودجه تخصیصی (appropriation budget law): اختیار هزینهکرد را برای مقاصد و مبالغ معین تصویب میکند. اگر سؤال از ابزار ایجاد اصلِ مجوز هزینهکرد میپرسید، این گزینه مناسب بود؛ اما عنوان تسهیلات مربوط به اختیار بیشتر در مصرف اعتبار نیست.
- گزینهٔ ۳ — قانون تنفیذی (ratification law): عمل یا ترتیبی را تأیید میکند یا به آن اثر قانونی میدهد. اگر موضوع سؤال تأیید تقنینی بود، این گزینه مطرح میشد؛ نه اجازهٔ انعطاف در مصرف اعتبار.
- گزینهٔ ۴ — لوایح یکشوری (single-reading bills): به شیوهٔ رسیدگی پارلمانی به لایحه اشاره دارد. اگر سؤال دربارهٔ تعداد مراحل شور بود، این گزینه پاسخ میشد؛ نه دربارهٔ دامنهٔ اختیار هزینهکرد دستگاه.
نکتهٔ کنکوری: مبلغ و مصرف مجاز، اختیار اعطاشده و شیوهٔ تصویب را جدا کنید. اعطای اختیار در مصرف اعتبار، نشانهٔ تسهیلات ویژه است.