شیمی سؤال ۱۰۱ کنکور ۱۴۰۵
در کدام مورد، علامت بار جزئی اتم مرکزی دو مولکول گفته شده، مخالف یکدیگر و گشتاور دوقطبی آنها، بزرگتر از صفر است؟
پاسخ رسمی: گزینهٔ ۳
پاسخ تشریحی
پاسخ: گزینهٔ ۳
علامت بار جزئی اتم مرکزی از مقایسهٔ الکترونگاتیوی آن با اتمهای متصل به آن به دست میآید. اگر مولکول ناقطبی باشد، گشتاور دوقطبی آن صفر است. الکترونگاتیوی اتمها بهصورت است.
- )
نادرست؛ در الکترونگاتیوی از بیشتر است، پس اتم بار جزئی مثبت دارد. در اتم به الکترونگاتیوتر متصل است و بار جزئی مثبت دارد. علامت بار هر دو اتم مرکزی یکسان است.
- )
نادرست؛ مولکول چهاروجهی منتظم و ناقطبی است و گشتاور دوقطبی آن صفر است.
- )
درست؛ در اتم از الکترونگاتیوتر است و بار جزئی منفی دارد. در اتم از الکترونگاتیوی کمتری دارد و بار جزئی مثبت دارد. شکل خمیده و هرمی این دو مولکول، آنها را قطبی میکند.
- )
نادرست؛ در و اتم از اتمهای متصل به خود الکترونگاتیوتر است. بار جزئی هر دو اتم مرکزی منفی است.
چرا درست، چرا نادرست
- گزینهٔ ۱نادرستدر OF۲ اتم O و در SCO اتم C هر دو بار جزئی مثبت دارند؛ علامتها یکسان است.
- گزینهٔ ۲نادرستCF۴ تقارن چهاروجهی دارد و گشتاور دوقطبی آن صفر است.
CF۴ و شکل چهاروجهی آن در کتابها نیامده است؛ ناقطبی بودن آن فقط با قیاس با CH۴ (و تمرین CHCl۳/CCl۴) استنباط میشود.
- گزینهٔ ۳درستدر OCl۲ اتم O بار جزئی منفی و در NF۳ اتم N بار جزئی مثبت دارد. هر دو مولکول به دلیل جفتالکترون ناپیوندی روی اتم مرکزی قطبیاند.
مقادیر یا جدول الکترونگاتیوی در کتاب نیست و مقایسهٔ O و Cl با روند خصلت نافلزی قطعی نمیشود؛ OCl۲ و NF۳ و شکل خمیده/هرمی آنها هم در کتاب نیامده است (فقط نقشهٔ پتانسیل آمونیاک و آب).
- گزینهٔ ۴نادرستدر OBr۲ و H۲O اتم O نافلزیتر از اتمهای متصل است و بار جزئی هر دو اتم مرکزی منفی است؛ علامتها یکسان است.
مقایسهٔ خصلت نافلزی یا الکترونگاتیوی O و Br (دوره و گروه متفاوت) در کتاب صریح نیست و مقادیر الکترونگاتیوی ارائه نشده است.
از کتاب
گزینههای ۱، ۳ و ۴
گزینههای ۳ و ۴
گزینهٔ ۳


