شیمی سؤال ۱۱۰ کنکور ۱۴۰۵

پاسخ: گزینهٔ ۱

یون پایدار با $\mathrm{۱۰}$ الکترون همان آرایش نئون را دارد. براساس جدول یون‌های شناخته‌شدهٔ کتاب (شیمی $\mathrm{۱}$، فصل $\mathrm{۱}$)، $\mathrm{X}$ در دورهٔ سوم یکی از کاتیون‌های $\mathrm{Na}{}^{+}$، $\mathrm{Mg}{}^{\mathrm{۲}+}$ یا $\mathrm{Al}{}^{\mathrm{۳}+}$ ($Z=\mathrm{۱۱}$، $\mathrm{۱۲}$ یا $\mathrm{۱۳}$) و $\mathrm{Y}$ در دورهٔ دوم یکی از آنیون‌های $\mathrm{N}{}^{\mathrm{۳}-}$، $\mathrm{O}{}^{\mathrm{۲}-}$ یا $\mathrm{F}{}^{-}$ ($Z=\mathrm{۷}$، $\mathrm{۸}$ یا $\mathrm{۹}$) است.

• الف ـ

  درست؛ $\mathrm{X}$ فلز و $\mathrm{Y}$ نافلز است. فلز با از دست دادن الکترون کاتیون و نافلز با گرفتن الکترون آنیون می‌شود و جاذبهٔ ناهمنام میان یون‌ها، پیوند یونی و ترکیب یونی می‌سازد.

• ب ـ

  درست؛ آرایش هر دو یون $\mathrm{۱}{s}^{\mathrm{۲}}\mathrm{۲}{s}^{\mathrm{۲}}\mathrm{۲}{p}^{\mathrm{۶}}$ است. زیرلایه‌های $s$ دارای $l=\mathrm{۰}$ هستند و شمار الکترون‌های آنها $\mathrm{۲}+\mathrm{۲}=\mathrm{۴}$ است، پس در همهٔ یون‌ها برابر است.

• ج ـ

  نادرست؛ کمترین تفاوت $\mathrm{۱۱}-\mathrm{۹}=\mathrm{۲}$ (میان $\mathrm{Na}$ و $\mathrm{F}$) و بیشترین $\mathrm{۱۳}-\mathrm{۷}=\mathrm{۶}$ (میان $\mathrm{Al}$ و $\mathrm{N}$) است، نه $\mathrm{۳}$ تا $\mathrm{۵}$.

• د ـ

  نادرست؛ گشتاور دوقطبی کمیتی برای سنجش قطبیت مولکول‌ها است، مانند صفر بودن آن در $\mathrm{CO}{}_{\mathrm{۲}}$ و $\mathrm{CH}{}_{\mathrm{۴}}$. ترکیب حاصل یونی است و از یون‌ها ساخته شده است، نه مولکول، پس گشتاور دوقطبی به آن نسبت داده نمی‌شود.

درستی «الف» و «ب» است.