زیست‌شناسی سؤال ۱۹ کنکور ۱۴۰۵
چند مورد دربارهٔ یک کودک شیرخوار درست است؟
- الف:
با ترشح مستمر هورمون محرک تیروئید، اندازهٔ غدهٔ سپردیس کوچک میشود.
- ب:
تحتتأثیر هورمونهای یددار تیروئیدی، اثر هورمون رشد بر استخوان‌ها تقویت میشود.
- ج:
ترشح هورمون محرک غدهٔ سپردیس (تیروئید)، تحتتأثیر گرمای زیاد محیط افزایش می‌یابد.
- د:
با افزایش غیرطبیعی و مستمر هورمونهای و ، میزان مادهٔ نیتروژن‌دار ادرار زیاد میشود.
پاسخ رسمی: گزینهٔ ۲
پاسخ تشریحی
پاسخ: گزینهٔ ۲
سؤال نقش هورمونهای بخش پیشین هیپوفیز و غدهٔ تیروئید را می‌سنجد (زیست‌شناسی ، فصل : تنظیم شیمیایی).
- الف:
نادرست؛ هورمون محرک تیروئید فعالیت غدهٔ سپردیس را تحریک می‌کند. در کم‌یدی، هیپوفیز با ترشح بیشتر این هورمون، رشد بیشتر غده را سبب میشود و غده بزرگ و گواتر میشود. غده با ترشح مستمر این هورمون کوچک نمی‌شود.
- ب:
درست؛ هورمون رشد با رشد طولی استخوان‌های دراز در صفحات رشد غضروفی کار می‌کند. هورمونهای یددار تیروئیدی تجزیهٔ گلوکز و انرژی در دسترس همهٔ یاخته‌ها را تنظیم می‌کنند. رشد یاخته‌های غضروفی و استخوانی به این انرژی نیاز دارد، پس اثر هورمون رشد بر استخوان را تقویت می‌کنند.
- ج:
نادرست؛ هورمونهای تیروئیدی تجزیهٔ گلوکز و تولید انرژی را زیاد می‌کنند. در گرمای زیاد محیط نیاز به این افزایش کم میشود، پس ترشح هورمون محرک تیروئید زیاد نمی‌شود.
- د:
درست؛ افزایش مستمر و تجزیهٔ گلوکز را زیاد می‌کند. وقتی گلوکز و ذخیرهٔ قندی کبد کافی نباشد، یاخته‌ها برای تولید به سراغ چربی‌ها و پروتئین‌ها می‌روند. اوره، فراوان‌ترین مادهٔ دفعی نیتروژن‌دار ادرار، از تجزیهٔ پروتئین‌ها پدید می‌آید، پس مقدار آن زیاد میشود.
دو مورد (ب و د) درست است.
چرا درست، چرا نادرست
- مورد الفنادرستهورمون محرک تیروئید غده را تحریک می‌کند و ترشح بیشتر آن (مثلاً در کم‌یدی) غده را بزرگ می‌کند، نه کوچک
- مورد بدرستهورمون رشد طول استخوان‌های دراز را زیاد می‌کند و هورمونهای یددار انرژی همهٔ یاخته‌ها را تنظیم می‌کنند؛ تقویت اثر هورمون رشد استنباط است
کتاب صریحاً نمی‌گوید هورمونهای تیروئیدی اثر هورمون رشد را بر استخوان تقویت می‌کنند؛ فقط هورمون رشد (رشد طولی استخوان) و تنظیم انرژی توسط T۳ و T۴ را جدا می‌گوید. جستجو: تیروکسین و رشد استخوان، هورمون تیروئیدی و هورمون رشد.
- مورد جنادرستهورمونهای تیروئیدی تجزیهٔ گلوکز و انرژی را تنظیم می‌کنند؛ کتاب از اثر گرمای محیط بر ترشح هورمون محرک تیروئید سخن نمی‌گوید
کتاب دربارهٔ اثر گرمای محیط بر ترشح هورمون محرک تیروئید چیزی نمی‌گوید. جستجو: هورمون محرک تیروئید، گرما، سرما، دمای محیط، دمای بدن و هیپوتالاموس.
- مورد ددرستافزایش T۳ و T۴ تجزیهٔ گلوکز را زیاد می‌کند، پس یاخته‌ها به پروتئین‌ها روی می‌آورند و اوره (از تجزیهٔ پروتئین) افزایش می‌یابد
از کتاب
موارد ب، ج و د
مورد الف
مورد د
