شیمی سؤال ۸۷ کنکور ۱۴۰۵

پاسخ: گزینهٔ ۳

پرسش آرایش الکترون ـ نقطه‌ای، روند خواص دورهٔ دوم، قطبیت مولکول و نیروی بین‌مولکولی را می‌سنجد (شیمی $\mathrm{۱}$، فصل $\mathrm{۳}$ و شیمی $\mathrm{۲}$، فصل $\mathrm{۱}$ و شیمی $\mathrm{۳}$، فصل $\mathrm{۱}$).
کتاب نقطه‌گذاری را از چهار سمت نماد آغاز می‌کند و الکترون پنجم و پس از آن را جفت می‌کند. پس در آرایش الکترون ـ نقطه‌ای دورهٔ دوم، $\mathrm{Li}$، $\mathrm{Be}$، $\mathrm{B}$ و $\mathrm{C}$ (با $\mathrm{۱}$ تا $\mathrm{۴}$ الکترون ظرفیت) جفت‌الکترون ندارند، $\mathrm{N}$ یک جفت، $\mathrm{O}$ دو جفت و $\mathrm{F}$ سه جفت دارد. بنابراین $\mathrm{A}=\mathrm{N}$، $\mathrm{X}=\mathrm{O}$ و $\mathrm{D}=\mathrm{F}$ است و شناسایی هر سه از متن پرسش و جدول کتاب به دست می‌آید. ترتیب عنصرها در دوره: $\mathrm{N}$، $\mathrm{O}$، $\mathrm{F}$.

• $\mathrm{۱}$)

  نادرست؛ در دورهٔ دوم از چپ به راست خصلت نافلزی و واکنش‌پذیری نافلزها بیشتر می‌شود. پس واکنش‌پذیری $\mathrm{O}$ از $\mathrm{N}$ بیشتر و از $\mathrm{F}$ کمتر است، نه برعکس.

• $\mathrm{۲}$)

  نادرست؛ بخش اول درست است، زیرا شعاع اتمی در دوره از چپ به راست کم می‌شود و $r(\mathrm{F})<r(\mathrm{N})$ است. اما خصلت نافلزی $\mathrm{O}$ از $\mathrm{F}$ کمتر است، پس بخش دوم نادرست است.

• $\mathrm{۳}$)

  درست؛ $\mathrm{NF}{}_{\mathrm{۳}}$ (پیرامون نیتروژن یک جفت‌الکترون ناپیوندی) و $\mathrm{OF}{}_{\mathrm{۲}}$ (مولکول خمیده) ناقطبی نیستند، زیرا جفت‌الکترون ناپیوندی روی اتم مرکزی تقارن بار الکتریکی را به هم می‌زند. مولکول‌های قطبی در میدان الکتریکی جهت‌گیری می‌کنند.

• $\mathrm{۴}$)

  نادرست؛ ترکیب $\mathrm{D}$ با هیدروژن $\mathrm{HF}$ با نقطهٔ جوش $\mathrm{۱۹}{}^{\circ }\mathrm{C}$ و ترکیب $\mathrm{X}$ با هیدروژن $\mathrm{H}{}_{\mathrm{۲}}\mathrm{O}$ با نقطهٔ جوش $\mathrm{۱۰۰}{}^{\circ }\mathrm{C}$ است. نقطهٔ جوش $\mathrm{HF}$ پایین‌تر است.