سوال ۱۴۱ کنکور ارشد مدیریت کسب‌وکار (MBA) ۱۴۰۴
سازمان‌های دولتی دارای کدام کارکرد اجتماعی هستند؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — دستیابی به هدف
پاسخ: گزینهٔ ۱ — سازمان‌های دولتی در تحلیل کارکردی پارسونز، عمدتاً عهده‌دار دستیابی به هدف (goal attainment) هستند.
چارچوب AGIL تالکوت پارسونز (Parsons’ AGIL framework) چهار نیاز اساسی نظام اجتماعی را تفکیک می‌کند. عبارت تعیین‌کننده «سازمان‌های دولتی» است: نهادهای سیاسی و اداری اولویت‌های جمعی را تعیین می‌کنند، منابع را بسیج می‌کنند و تصمیم‌ها را برای تحقق اهداف جامعه به اجرا می‌گذارند. پرسش، کارکرد اجتماعی شاخص این سازمان‌ها را می‌خواهد، نه تمامی فعالیت‌هایی که یک دستگاه دولتی ممکن است انجام دهد.
| گزینه | کارکرد | چه صورتی آن را پاسخ می‌کرد؟ |
|---|---|---|
| ۱. دستیابی به هدف | تعیین و پیگیری اهداف جمعی | سازمان‌های سیاسی و دولتی |
| ۲. نهفتگی (latency) | حفظ الگوهای فرهنگی، ارزش‌ها و انگیزه‌ها | نهادهایی با مأموریت اصلی جامعه‌پذیری و تداوم فرهنگی |
| ۳. سازگاری (adaptation) | تأمین منابع و انطباق با شرایط بیرونی | نهادهای اقتصادی و تولیدکنندهٔ منابع |
| ۴. یکپارچه‌سازی (integration) | هماهنگ‌کردن اجزا و تنظیم روابط | نهادهایی با مأموریت اصلی حفظ انسجام اجتماعی و حل تعارض‌ها |
بنابراین، استفادهٔ یک دستگاه از پول، سازگاری را به کارکرد تعریف‌کنندهٔ آن تبدیل نمی‌کند؛ اجرای یک مقرره نیز به‌تنهایی کارکرد دولتیِ دستیابی به هدف را با یکپارچه‌سازی جایگزین نمی‌سازد.
نکتهٔ کنکوری: در طبقه‌بندی کارکردهای اجتماعی پارسونز، دولت و سیاست ← دستیابی به هدف؛ اقتصاد ← سازگاری؛ انسجام ← یکپارچه‌سازی؛ تداوم فرهنگی ← نهفتگی.