سوال ۱۸۷ کنکور ارشد مدیریت کسب‌وکار (MBA) ۱۴۰۱
طبق دیدگاه چه کسی، قوانین و مقررات نه‌تنها رفتارهای غیرقابل قبول را، بلکه سطوح حداقل رفتارهای قابل قبول را نیز تعیین می‌کنند؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ D — آلوین گلدنر
پاسخ: گزینهٔ ۴ — تحلیل بوروکراسی گلدنر (Gouldner’s analysis of bureaucracy).
گلدنر نشان می‌دهد که قواعد غیرشخصی فقط رفتار ممنوع را مشخص نمی‌کنند؛ بلکه به کارکنان می‌گویند حداقل عملکرد لازم برای پرهیز از تنبیه چیست. عبارت «سطوح حداقل رفتارهای قابل قبول» تعیین‌کننده است. کارکنان ممکن است همین کف را هدف قرار دهند و میان حداقل رعایت مقررات و عملکرد مورد انتظار مدیریت فاصله ایجاد شود؛ نظارت شدیدتر نیز می‌تواند تنش بیافریند.
| گزینهٔ دیگر | تأکید شناخته‌شده | چه زمانی مناسب بود؟ |
|---|---|---|
| ۱. ویکتور تامسون (Victor Thompson) | کژکارکردهای بوروکراسی، تنش تخصص و اختیار و ناامنی بوروکراتیک | پرسش از این تنش‌ها یا رفتار دفاعی بوروکرات‌ها |
| ۲. فیلیپ سلزنیک (Philip Selznick) | تفویض اختیار، منافع واحدهای فرعی، هم‌گزینی و نهادینه‌شدن | پیدایش منافع خاص در واحدهای تخصصی و تغییر اهداف سازمان |
| ۳. رابرت مرتون (Robert Merton) | هدف‌شدن رعایت قواعد: جابه‌جایی هدف و ناتوانی آموخته‌شده | جایگزین‌شدن پیروی از رویه‌ها به‌جای هدف اصلی سازمان |
هدف‌شدن قواعد نزد مرتون و تعیین حداقل توسط قواعد نزد گلدنر دو کژکارکرد مرتبط، اما دارای قرینه‌های متمایزند.
نکتهٔ کنکوری: حداقل عملکرد قابل قبول ← گلدنر؛ جایگزینی قواعد با اهداف ← مرتون.