سوال ۱۰۷ کنکور ارشد مهندسی مکانیک ۱۴۰۵
در عملیات تولید واشر به قطر سوراخ φ۱۰mm و قطر بیرونی φ۱۸mm توسط یک قالب برش یک مرحله‌ای، اگر ضخامت ورق ۲mm و کلیرانس قالب ۵٪ ضخامت ورق در نظر گرفته شود، «قطر سنبه سوراخزنی»، «ماتریس سوراخزنی»، «سنبه دوربری» و «ماتریس دوربری» به‌ترتیب چند میلی‌متر است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ C — ۱۰، ۱۰/۲، ۱۷/۸ و ۱۸
قاعدهٔ حاکم بر اندازه‌گذاری سنبه/ماتریس
در برش ورق فلزی، قاعدهٔ کلیدی این است که کدام عضو اندازهٔ نهایی را تعیین می‌کند:
- سوراخ‌کاری (ایجاد سوراخ): سوراخ همان مشخصهٔ مطلوب است و اندازهٔ سوراخ برابر با اندازهٔ سنبه است. بنابراین سنبه به اندازهٔ سوراخ ساخته می‌شود و ماتریس به اندازهٔ لقی بزرگ‌تر ساخته می‌شود.
- بلانک‌زنی (برش پیرامون بیرونی، جایی که قطعهٔ جداشده محصول است): بلانک همان مشخصهٔ مطلوب است و اندازهٔ بلانک برابر با اندازهٔ ماتریس است. بنابراین ماتریس به اندازهٔ بلانک ساخته می‌شود و سنبه به اندازهٔ لقی کوچک‌تر ساخته می‌شود.
لقی در هر طرف اعمال می‌شود، بنابراین دو قطر به اندازهٔ دو برابر لقی با هم تفاوت دارند.
لقی
سوراخ‌کاری (سوراخ φ = 10 mm)
سنبه سوراخ را کنترل می‌کند:
بلانک‌زنی (قطر بیرونی φ = 18 mm)
ماتریس بلانک را کنترل می‌کند:
نتیجه (به ترتیب خواسته‌شده)
این گزینهٔ ۳ است.
نکتهٔ کنکوری: در سوراخ‌کاری سنبه اندازهٔ سوراخ را تعیین می‌کند؛ در بلانک‌زنی ماتریس اندازهٔ بلانک را تعیین می‌کند. لقی را به عضو دیگر بدهید — در سوراخ‌کاری ماتریس را بزرگ کنید و در بلانک‌زنی سنبه را کوچک کنید — و به یاد داشته باشید که لقی در هر طرف است (در ۲ ضرب کنید).