سوال ۲۵۸ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۴

پاسخ: گزینهٔ ۱ — سوخت و انبارداری نمونه‌های تقاضای مشتق‌شدهٔ غیرمستقیم (indirect derived demand) هستند.

اقتصاد حمل‌ونقل، تقاضای خودِ جابه‌جایی را از تقاضای نهاده‌ها و خدمات پشتیبانیِ لازم برای جابه‌جایی تفکیک می‌کند. در تمایز مستقیم/غیرمستقیمِ کتاب جغرافیای سیستم‌های حمل‌ونقل، تقاضای مشتق‌شدهٔ مستقیم (direct derived demand) به سفرها یا ارسال‌هایی مربوط است که از تولید و مصرف ناشی می‌شوند؛ تقاضای غیرمستقیم از نیازمندی‌های همین جابه‌جایی‌ها پدید می‌آید.

واژهٔ تعیین‌کننده «غیرمستقیم» است. ارسال کالا به سوخت نیاز دارد و ممکن است میان مراحل متوالی حمل، انبارداری لازم باشد؛ این خدمات پشتیبان ارسال‌اند و هدف نهایی آن محسوب نمی‌شوند.

• ۲ — فعالیت‌های اقتصادی (economic activities): تولید، مصرف و تجارت منشأ نیاز به حمل‌ونقل‌اند. این گزینه برای پرسشی دربارهٔ منشأ اقتصادی تقاضای مشتق‌شده مناسب بود.
• ۳ — جابه‌جایی کالا و مسافر (movement of goods and passengers): خودِ خدمت حمل‌ونقل است که مستقیماً تقاضا می‌شود. این گزینه با پرسش دربارهٔ تقاضای مشتق‌شدهٔ مستقیم سازگار بود.
• ۴ — انتخاب نوع حمل‌ونقل (modal choice): تصمیم میان جاده، ریل، دریا و هوا بر پایهٔ ویژگی‌های خدمت است. این گزینه به انتخاب شیوهٔ حمل مربوط است، نه طبقه‌ای از تقاضای پشتیبان.

نکتهٔ کنکوری: خودِ سفر یا ارسال کالا مستقیم است؛ سوخت، انبارداری و خدمات لازم برای پشتیبانی از آن غیرمستقیم‌اند.