سوال ۲۶۷ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۰

پاسخ: گزینهٔ ۴ — هر سه مورد.

در اقتصاد حمل‌ونقل، تقاضای مشتق‌شدهٔ غیرمستقیم (indirect derived demand) از نیاز به نهاده‌ها و خدمات پشتیبانی ناشی می‌شود که به‌سبب انجام سفر و جابه‌جایی کالا ایجاد می‌شوند. تمایز مستقیم/غیرمستقیم در جغرافیای حمل‌ونقل، جابه‌جایی برای مقاصد اقتصادی را از نیازهای پشتیبان آن جدا می‌کند. واژهٔ «غیرمستقیم» به دستهٔ دوم اشاره دارد: انرژی وسایل نقلیه، انبارداری میان مراحل حمل کالا و اسکان مرتبط با سفر مسافران.

سه گزینهٔ نخست نمونه‌های معتبرند، اما هرکدام به‌تنهایی پاسخ ناقصی است:

• ۱) انرژی (energy) نیروی محرکه و عملیات حمل‌ونقل را تأمین می‌کند. اگر سؤال فقط سوخت یا نهادهٔ انرژی جابه‌جایی را می‌خواست، پاسخ مستقل بود.
• ۲) انبارداری (warehousing) کالا را میان مراحل سفر آن نگه می‌دارد. اگر فقط ذخیره‌سازیِ پشتیبان جریان کالا پرسیده می‌شد، پاسخ مستقل بود.
• ۳) اسکان (accommodation) نیاز اقامت مسافران را هنگام سفر تأمین می‌کند. اگر تقاضای پشتیبان به اقامت ناشی از سفر مسافران محدود می‌شد، پاسخ مستقل بود.

در مقابل، خودِ ارسال کالا یا سفر مسافر تقاضای مشتق‌شدهٔ مستقیم (direct derived demand) است. وجود سه نیاز پشتیبان، انتخاب گزینهٔ جامع را ضروری می‌کند.

نکتهٔ کنکوری: خودِ جابه‌جایی ← تقاضای مشتق‌شدهٔ مستقیم؛ انرژی، انبارداری و خدمات سفرِ پشتیبان جابه‌جایی ← تقاضای مشتق‌شدهٔ غیرمستقیم.