سوال ۱۶۱ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۱
شرکت اول اقدام به افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها می‌کند و شرکت دوم از محل سود انباشته افزایش سرمایه می‌دهد. در نتیجه، حقوق مالکانه ...............
پاسخ صحیح: گزینهٔ D — در شرکت اول تغییر می‌کند اما در شرکت دوم تغییر نمی‌کند.
پاسخ: گزینهٔ ۴ — حقوق مالکانه در شرکت اول تغییر می‌کند و در شرکت دوم ثابت می‌ماند.
چارچوب پرسش، ثبت ترازنامه‌ای مازاد تجدید ارزیابی (revaluation surplus) و افزایش سرمایه از محل سود انباشته (capitalization of retained earnings) است. در حسابداری تجدید ارزیابی، تجدید ارزیابی افزایشی ارزش دفتری دارایی را افزایش می‌دهد و مازاد متناظری در حقوق مالکانه ایجاد می‌کند. انتقال بعدی این مازاد به سرمایه، ترکیب حقوق مالکانه را تغییر می‌دهد. در مقابل، افزایش سرمایه از محل سود انباشته صرفاً انتقال یک ماندهٔ موجود میان دو حساب حقوق مالکانه است.
عبارت‌های تعیین‌کننده «تجدید ارزیابی دارایی‌ها» و «از محل سود انباشته» هستند. پرسش، معاملهٔ شرکت اول را شامل تجدید ارزیابی و انتقال مازاد آن به سرمایه در نظر می‌گیرد.
| معامله | دارایی‌ها | ترکیب حقوق مالکانه | کل حقوق مالکانه |
|---|---|---|---|
| تجدید ارزیابی افزایشی و سپس انتقال به سرمایه | افزایش | مازاد تجدید ارزیابی به سرمایه تبدیل می‌شود | افزایش |
| انتقال سود انباشته به سرمایه | بدون تغییر | سود انباشته کاهش و سرمایه به همان میزان افزایش می‌یابد | بدون تغییر |
- گزینهٔ ۱: دو انتقال میان حساب‌های حقوق مالکانهٔ از پیش ثبت‌شده را توصیف می‌کند. اگر مازاد تجدید ارزیابی شرکت اول پیش از معاملهٔ مورد مقایسه شناسایی شده بود، این گزینه مناسب بود.
- گزینهٔ ۲: هر دو معامله را ایجاد حقوق مالکانهٔ جدید تلقی می‌کند. اگر شرکت دوم به‌جای انتقال سود انباشته، آوردهٔ نقدی جدید دریافت می‌کرد، این گزینه مناسب بود.
- گزینهٔ ۳: کاهش حساب سود انباشته را با کاهش کل حقوق مالکانه اشتباه می‌گیرد. بخش دوم آن برای تقسیم سود نقدی، که دارایی را از شرکت خارج می‌کند، مناسب است.
نکتهٔ کنکوری: ایجاد مازاد تجدید ارزیابی را از انتقال یک حساب موجود حقوق مالکانه به سرمایه تفکیک کنید. افزایش سرمایهٔ ثبت‌شده، به‌تنهایی به معنای افزایش کل حقوق مالکانه نیست.