سوال ۳۲ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۱
کدام مبحث از مهم‌ترین بنیادهای جامعه است و رکن مهمی که ده‌ها بار در قرآن کریم به آن سفارش شده و دارای جنبه‌های متعددی مانند «بین خود و مردم» و «بین خود و خداوند» می‌باشد؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — عدالت در اسلام، اساس برپا کردن جامعه ایدئال است.
پاسخ: گزینهٔ ۱ — عدالت در اسلام (justice in Islam)، بنیاد فراگیرِ توصیف‌شده است.
در اخلاق اسلامیِ قرآنی، عدل (justice) به معنای رعایت حقوق و قرار دادن روابط در جایگاه شایستهٔ آن‌هاست. قلمرو آن از مبادلات سازمانی گسترده‌تر است: رابطه با مردم مستلزم رعایت حقوق آنان، و رابطه با خداوند مستلزم شناخت حقوق الهی و انجام وظایف است.
عبارت تمایزدهنده «جنبه‌های متعدد … بین خود و مردم … بین خود و خداوند» است. سؤال یک بنیاد هنجاریِ فراگیر را می‌خواهد، نه صرفاً نگرشی نسبت به سازمان.
- ۲ — اعتماد و تعهد سازمانی: ناظر به اطمینان به دیگران و دلبستگی یا التزام به سازمان است. اگر اتکا، همانندسازی با سازمان یا وفای به میثاق برجسته بود، این گزینه تناسب داشت؛ این مفاهیم جای مقولهٔ گسترده‌تر عدالت را نمی‌گیرند.
- ۳ — اقتصاد و میانه‌روی: ناظر به خویشتن‌داری و پرهیز از زیاده‌روی است. اشاره به مصرف، توازن یا افراط و تفریط با این گزینه تناسب داشت؛ نه حقوق در روابط اجتماعی و الهی.
- ۴ — وفاداری: به تداوم همراهی و التزام مربوط است و به انسجام کمک می‌کند. اگر پایداری در وفاداری به گروه یا رهبر مطرح بود، این گزینه تناسب داشت؛ وفاداری به‌تنهایی عادلانه‌بودن رفتار را تضمین نمی‌کند.
نکتهٔ کنکوری: حقوق در روابط گوناگون ← عدالت؛ اتکا ← اعتماد، پرهیز از دو حد افراطی ← اعتدال، تداوم همراهی ← وفاداری.