سوال ۱۰۶ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۴
سطوح، دسته، اقلام و اقلام فرعی، مربوط به کدام طبقه‌بندی بودجه‌ای است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — موضوعی
پاسخ: گزینهٔ ۱ — طبقه‌بندی موضوعی (object-of-expenditure classification).
در بودجه‌ریزی متداول، طبقه‌بندی موضوعی مخارج را بر حسب آنچه خریداری می‌شود، مانند پرداخت‌های پرسنلی، کالا، خدمات و دیگر موضوعات هزینه، گروه‌بندی می‌کند. سلسله‌مراتب آن از سطوح و دسته‌های کلی به اقلام و اقلام فرعی می‌رسد. این طبقه‌بندی ابزار کنترل مواد هزینه است؛ محور آن دستگاه، وظیفهٔ عمومی یا برنامهٔ مسئول هزینه نیست.
عبارت تمایزدهنده «سطوح، دسته، اقلام و اقلام فرعی» است: صورت سؤال تقسیمات تودرتوی موضوعات هزینه را نام می‌برد. برای مثال، پرداخت حقوق در سرفصل‌های هزینه‌ای قرار می‌گیرد که به‌تدریج جزئی‌تر می‌شوند.
| گزینهٔ دیگر | چه چیزی را طبقه‌بندی می‌کند؟ | صورت سؤال برای درستی آن باید چه می‌پرسید؟ |
|---|---|---|
| ۲ — وظیفه‌ای (functional) | هدف عمومی، مانند آموزش، بهداشت یا دفاع | مخارج به کدام وظیفهٔ دولت اختصاص دارد؟ |
| ۳ — سازمانی (organizational) | وزارتخانه، دستگاه یا واحد هزینه‌کننده | کدام سازمان اعتبار را مصرف می‌کند؟ |
| ۴ — برنامه‌ای (programme) | برنامه‌ها، فعالیت‌ها و طرح‌های مرتبط با اهداف | کدام برنامه یا فعالیت منابع را به کار می‌گیرد؟ |
نکتهٔ کنکوری: چه چیزی خریداری می‌شود؟ ← موضوع؛ برای چه وظیفهٔ عمومی؟ ← وظیفه؛ توسط چه دستگاهی؟ ← سازمان؛ برای کدام برنامه؟ ← برنامه. اقلام و اقلام فرعی نشانهٔ محور نخست‌اند.