سوال ۱۱۷ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۰

پاسخ: گزینهٔ ۱ — قاعدهٔ منفعت (benefit rule).

قواعد کلاسیک مخارج عمومی، هزینه‌کرد را از نظر منفعت اجتماعی، جواز، صرفهٔ اقتصادی و احتیاط مالی ارزیابی می‌کنند. قاعدهٔ منفعت ایجاب می‌کند پول عمومی در خدمت رفاه جامعه باشد، نه امتیاز خصوصی یک گروه خاص. این قاعدهٔ مخارج با اصل انتفاع در مالیات‌ستانی، که دربارهٔ سهم پرداخت مالیات‌دهندگان است، تفاوت دارد.

عبارت تعیین‌کننده «گروه خاصی» است: سؤال می‌پرسد منفعت چه کسانی باید ملاک هزینه‌کرد باشد. حمایت هدفمند، اگر هدف آن منفعت عمومی موجهی مانند حمایت اجتماعی باشد، می‌تواند با قاعده سازگار باشد؛ آنچه رد می‌شود، تصاحب مخارج عمومی برای امتیاز گروهی است.

• گزینهٔ ۲ — جواز (authorization): هزینه‌کرد باید مجوز مرجع صلاحیت‌دار را داشته باشد و در اهداف مجاز صورت گیرد. اگر سؤال از اجازه یا اختیار قانونی خرج می‌پرسید، مناسب بود، نه از توزیع منفعت.
• گزینهٔ ۳ — مازاد (surplus): به رابطهٔ مالی منابع و مخارج و ادارهٔ محتاطانهٔ تراز بودجه مربوط است. اگر سؤال از مازاد یا تأمین منابع می‌پرسید، مناسب بود، نه از بهره‌مندان مخارج.
• گزینهٔ ۴ — صرفهٔ اقتصادی (economy): از اتلاف جلوگیری می‌کند و خدمت مورد نیاز را با مصرف اقتصادی منابع فراهم می‌سازد. اگر سؤال از پرهیز از هزینه‌های غیرضروری می‌پرسید، حتی با بهره‌مندان مناسب، این گزینه پاسخ بود.

نکتهٔ کنکوری: چه کسی منتفع می‌شود؟ ← منفعت؛ چه کسی اجازه می‌دهد؟ ← جواز؛ چه میزان اتلاف می‌شود؟ ← صرفهٔ اقتصادی.