سوال ۶۳ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۳

پاسخ: گزینهٔ ۲ — تضاد وظیفه‌ای (functional conflict)، یعنی تعارض میان وظایف سازمانی.

در نظریهٔ سازمان، تمایز (differentiation)، که لارنس و لورش آن را بررسی کرده‌اند، موجب تفاوت اهداف، افق زمانی و جهت‌گیری واحدها می‌شود. تولید به استانداردسازی و کارایی عملیاتی توجه دارد؛ بازاریابی بر مشتری و الزامات بازار تمرکز می‌کند. اولویت‌های تخصصی این دو در یک سازمان می‌تواند تعارض ایجاد کند.

تمایز تعیین‌کننده «واحد تولید» در برابر «واحد بازاریابی» با افق‌های زمانی متفاوت است. «وظیفه‌ای» در اینجا منشأ تعارض را نشان می‌دهد و لزوماً به معنای مفیدبودن تعارض نیست.

• ۱. تضاد صف و ستاد (line–staff conflict): تنش میان اختیار عملیاتی و متخصصان مشورتی است. اگر اختلاف بر سر توصیه، تخصص یا اختیار صف بود، مناسب بود؛ اینجا واحدها با وظیفهٔ تخصصی خود متمایز شده‌اند.
• ۳. تضاد بین‌سازمانی (interorganizational conflict): تعارض میان سازمان‌های مستقل است. اگر دو شرکت یا دستگاه مطرح بودند، درست بود، نه دو واحد یک سازمان.
• ۴. تضاد خواست ـ اجتناب (approach–avoidance conflict): فرد هم‌زمان به یک انتخاب گرایش دارد و از آن می‌گریزد. اگر فرد با بدیلی مطلوب اما پرهزینه روبه‌رو بود، مناسب بود.

نکتهٔ کنکوری: تفاوت اهداف یا افق زمانی واحدهای تخصصی ← تضاد میان‌وظیفه‌ای؛ پیش از داوری دربارهٔ آثار تعارض، طرف‌های آن را مشخص کنید.