ریاضیات گسسته، فصل ۳، درس ۱

برنامه‌ریزی با دو مربع لاتین متعامد

نهایی: در ۴ امتحان از ۲۶، روی‌هم ۵/۲۵ نمره

ایده

وقتی سه چیز باید با هم متعادل شوند (مثلاً کارگر، ماشین و الیاف در روزهای هفته)، به دو مربع لاتین متعامد نیاز داری. سطرها روزها و ستون‌ها کارگرها باشند (یا برعکس)؛ مربع نوع ماشین و مربع نوع الیاف را می‌دهد. چون هر کدام لاتین است، هر کارگر با هر ماشین و هر الیاف یک بار کار می‌کند؛ چون متعامدند، هر الیاف هم در هر ماشین دقیقاً یک بار می‌آید. مربع تلفیقی نشان می‌دهد که متعامدند.

نمونهٔ نهایی

نهایی خرداد ۱۴۰۳، سؤال ۱۴۱/۲۵ نمره

قرار است سه کارگر با سه نوع ماشین نخ ریسی و سه نوع الیاف در سه روز اول هفته کار کنند. به گونه ای که هر کارگر با هر نوع ماشین و هر نوع الیاف دقیقا یک بار کار کرده باشد و نیز هر الیاف در هر ماشین دقیقا یک بار به کار گرفته شود. برای این مسئله برنامه ریزی کنید.

  1. مربع را برای ماشین‌ها بنویس: سطرها روزهای شنبه و یکشنبه و دوشنبه، ستون‌ها کارگرهای و درایه‌ها نوع ماشین.۰/۲۵ نمره

  2. مربع لاتین را برای الیاف بنویس، به‌طوری که با متعامد باشد.۰/۲۵ نمره

  3. مربع تلفیقی را بساز: رقم چپ هر خانه ماشین و رقم راستش الیاف است.۰/۵ نمره

  4. هیچ عدد دورقمی تکرار نشده است، پس و متعامدند و برنامه شرط‌ها را برقرار می‌کند.۰/۲۵ نمره

همهٔ سؤال‌های این تیپ