سوال ۱۲۹ کنکور ارشد مهندسی برق ۱۴۰۰
توانایی سنسور برای اندازه‌گیری کوچکترین تغییرات کمیت مورد اندازه‌گیری، چه نام دارد؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — رزولوشن
مفهوم. این یک پرسش تعریفی دربارهٔ مشخصه‌های استاتیکی یک حسگر / سیستم اندازه‌گیری است. صورت سؤال کوچکترین تغییر ورودی (کمیت مورد اندازه‌گیری) را که حسگر هنوز می‌تواند تشخیص دهد توصیف می‌کند؛ این دقیقاً تعریف رزولوشن یا قدرت تفکیک (resolution) است:
یعنی کوچکترین نمو ورودی که تغییری قابل آشکارسازی در خروجی ایجاد می‌کند. برای یک زنجیرهٔ حسگر دیجیتال‌شده با گسترهٔ تمام‌مقیاس و یک مبدل بیتی، گام کوانتیزاسیون کران پایینی برای آن تعیین می‌کند:
در یک زنجیرهٔ آنالوگ، این حد را نویز تعیین می‌کند: تغییری کوچک‌تر از کف نویز را نمی‌توان از نویز تمیز داد.
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند.
| گزینه | معنای واقعی آن | چرا پاسخ نیست |
|---|---|---|
| دریفت (Drift) | تغییر کند خروجی با زمان، دما یا فرسودگی در حالی که ورودی ثابت نگه داشته شده است | خطایی است که در طول زمان تحول می‌یابد، نه توانایی آشکارسازی تغییرات کوچک ورودی |
| آفست (Offset) | خروجی غیرصفر هنگامی که ورودی صفر است؛ جابه‌جایی ثابت کل مشخصه | صرفاً جابه‌جایی منحنی است؛ دربارهٔ کوچکترین نمو قابل آشکارسازی چیزی نمی‌گوید |
| خطی بودن (Linearity) | اینکه منحنی ورودی–خروجی تا چه اندازه از یک خط راست پیروی می‌کند | شکل منحنی را توصیف می‌کند، نه ریزی آن را |
بنابراین گزینهٔ درست گزینهٔ ۱ — رزولوشن است.
تلهٔ رایج: رزولوشن را با حساسیت (شیب مشخصه، یعنی تغییر خروجی به ازای واحد تغییر ورودی) و نیز با صحت (نزدیکی به مقدار واقعی) یا دقت (تکرارپذیری) اشتباه نگیرید. یک حسگر می‌تواند رزولوشن ریزی داشته باشد و در عین حال نادرست باشد، مثلاً به دلیل آفست یا دریفت.