سوال ۱۵۱ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۳
در ساختار زمانی نرخ بهره، کدام عوامل منعکس می‌شود؟
الف) صرف ریسک اعتباری
ب) نرخ بهره واقعی
ج) ریسک سرمایه‌گذاری مجدد
د) صرف تورم
پاسخ صحیح: گزینهٔ C — «ب» و «د»
پاسخ: گزینهٔ ۳ — «ب» و «د»: نرخ بهرهٔ واقعی و صرف تورم.
ساختار زمانی نرخ بهره (term structure of interest rates) نرخ‌های بازده اسمی را در سررسیدهای مختلف، با قابل‌مقایسه نگه‌داشتن کیفیت اعتباری، بررسی می‌کند. در تجزیهٔ کتابی مورد استفاده در این سؤال، نرخ بهرهٔ واقعی (real interest rate) پاداش تعویق مصرف است و صرف تورم (inflation premium) کاهش مورد انتظار قدرت خرید را طی افق زمانی مربوط جبران می‌کند. تفکیک این دو بر رابطهٔ فیشر (Fisher relation) استوار است؛ صرف‌های مرتبط با سررسید نیز ممکن است بر منحنی اثر بگذارند، اما هیچ‌یک صریحاً در چهار عبارت سؤال نیامده است.
عبارت تعیین‌کننده «ساختار زمانی» است: مقایسه بر اساس زمان تا سررسید انجام می‌شود، نه میان وام‌گیرندگانی با ریسک نکول متفاوت.
| عبارت | چه چیزی را می‌سنجد؟ | جایگاه در این سؤال |
|---|---|---|
| الف: صرف ریسک اعتباری | جبران احتمال نکول وام‌گیرنده | فاصلهٔ بازده ناشی از کیفیت اعتباری؛ در تفکیک ساختار زمانی، کیفیت اعتباری قابل‌مقایسه نگه داشته می‌شود |
| ب: نرخ بهرهٔ واقعی | بازده بر حسب قدرت خرید | منظور می‌شود |
| ج: ریسک سرمایه‌گذاری مجدد | نامعلومی نرخ بازده سرمایه‌گذاری مجدد سودهای دوره‌ای یا اصل سرمایهٔ سررسیدشده | ریسک راهبرد سرمایه‌گذاری مجدد است و در این تجزیهٔ پایه جزء مستقلی محسوب نمی‌شود |
| د: صرف تورم | جبران تورم مورد انتظار | منظور می‌شود |
- گزینهٔ ۱ («الف» و «ج») دو ریسک اوراق و راهبرد سرمایه‌گذاری را انتخاب می‌کند و بازده واقعی و تورم را کنار می‌گذارد؛ اگر سؤال از مواجهه با نکول و سرمایه‌گذاری مجدد می‌پرسید، این ترکیب مناسب بود.
- گزینهٔ ۲ («الف» و «ب») بازده واقعی را با صرف اعتباری ترکیب می‌کند، اما تورم را حذف می‌کند؛ ریسک اعتباری در مقایسهٔ بازده مورد مطالبه از وام‌گیرندگان پرریسک مطرح است.
- گزینهٔ ۴ (هر چهار مورد) همهٔ عوامل مؤثر بر نتیجهٔ سرمایه‌گذاری در اوراق را با اجزای مورد سؤال در چارچوب پایهٔ ساختار زمانی خلط می‌کند. این انتخاب به پرسشی گسترده‌تر دربارهٔ ریسک‌های اوراق و بازده اسمی مورد مطالبه نیاز دارد.
نکتهٔ کنکوری: منحنی بازده در سررسیدهای مختلف را از فاصلهٔ بازده اعتباری میان ناشران جدا کنید؛ در گزینه‌های حاضر، زوج نرخ واقعی و تورم همان «ب» و «د» است.