سوال ۱۲۳ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۴
توانمندسازی کارکنان با افزایش قدرت تصمیم‌گیری و اختیارات و مسئولیت‌ها، به کدام مورد اشاره دارد؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ D — غنی‌سازی شغلی
پاسخ: گزینهٔ ۴ — غنی‌سازی شغلی (job enrichment). با واگذاری مسئولیت و اختیار تصمیم‌گیری بیشتر، عمق شغل افزایش می‌یابد.
رویکرد غنی‌سازی شغل هرزبرگ، بارگذاری عمودی (vertical loading) را از صرفاً اضافه‌کردن وظایف متمایز می‌کند. برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و کنترل کار به بخشی از نقش خودِ کارمند تبدیل می‌شود. این تغییر می‌تواند احساس مسئولیت، پیشرفت و رشد را تقویت کند. عبارت تعیین‌کنندهٔ «قدرت تصمیم‌گیری و اختیارات و مسئولیت‌ها» به افزایش عمق و استقلال در شغل اشاره دارد.
| گزینهٔ دیگر | تغییر واقعی | چه زمانی پاسخ سؤال بود؟ |
|---|---|---|
| ۱. چرخش شغلی (job rotation) | جابه‌جایی کارمند میان مشاغل یا مأموریت‌های مختلف | تغییر دوره‌ای شغل |
| ۲. ارتقای شغلی (job promotion) | انتقال فرد به جایگاهی بالاتر در سازمان | انتصاب به رتبه یا درجهٔ بالاتر |
| ۳. توسعه شغلی (job enlargement) | افزودن وظایف هم‌سطح: بارگذاری افقی (horizontal loading) | افزایش وظایف بدون افزایش اختیار تصمیم‌گیری |
برای مثال، افزودن یک فرم تکراری دیگر به کار کارمند، شغل را توسعه می‌دهد؛ اما اجازهٔ تصویب راه‌حل و پیگیری پرونده تا پایان، شغل را غنی می‌کند. ارتقا نیز ممکن است اختیار را افزایش دهد، ولی جایگاه فرد را تغییر می‌دهد؛ سؤال از توانمندسازی از طریق محتوای کار سخن می‌گوید.
نکتهٔ کنکوری: وظایف بیشتر ← توسعه شغل؛ اختیار بیشتر بر وظایف ← غنی‌سازی شغل. پیش از اشتباه‌گرفتن غنی‌سازی با ارتقا، عمق شغل را بررسی کنید.