سوال ۱۲۲ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۴

پاسخ: گزینهٔ ۱ — نظریهٔ یادگیری شناختی (cognitive learning theory). یادگیری، سازمان ذهنی یادگیرنده را تغییر می‌دهد و تعادل را در سطحی جدید برقرار می‌کند.

رویکرد شناختی (cognitive approach) انسان را تفسیرکنندهٔ فعال اطلاعات می‌داند که آن‌ها را سازمان می‌دهد، نه صرفاً تولیدکنندهٔ پاسخ‌های پاداش‌گرفته. مفهوم تعادل‌یابی (equilibration) در نظریهٔ پیاژه این منطق را روشن می‌کند: تجربه‌ای که با ساختارهای ذهنی موجود سازگار نیست، عدم تعادل ایجاد می‌کند؛ سازگاری، فهم فرد را بازسازمان‌دهی می‌کند و به تعادلی جدید می‌انجامد. عبارت تمایزدهندهٔ «فروپاشی تعادل فعلی … تعادل روانی جدید» به بازسازی شناختی درونی اشاره دارد.

• گزینهٔ ۲، یادگیری رفتاری (behavioral learning): تغییر پاسخ‌های مشاهده‌پذیر را بر پایهٔ وابستگی‌های محیطی، به‌ویژه تقویت، توضیح می‌دهد. اگر سؤال دربارهٔ افزایش رفتار بر اثر پاداش و پیامدها بود، این گزینه مناسب بود.
• گزینهٔ ۳، شرطی‌سازی کلاسیک (classical conditioning): الگوی تداعی محرک‌های پاولف، محرکِ قبلاً خنثی را به پاسخی فراخوانده‌شده پیوند می‌دهد. اگر سؤال از جفت‌کردن مکرر دو محرک می‌پرسید، نه بازسازی فهم، این گزینه پاسخ بود.
• گزینهٔ ۴، یادگیری اجتماعی (social learning): بندورا بر مشاهدهٔ الگو، نگهداری رفتار او در ذهن و انگیزهٔ بازتولید آن تأکید دارد. اگر سؤال از یادگیری با مشاهدهٔ فرد دیگر و پیامدهای رفتار او سخن می‌گفت، این گزینه درست بود.

نکتهٔ کنکوری: بازسازی ذهنی و برقراری تعادل ← شناختی؛ پیامد رفتار ← رفتاری؛ جفت‌شدن محرک‌ها ← کلاسیک؛ مشاهدهٔ الگو ← اجتماعی.