سوال ۱۸۷ کنکور ارشد مدیریت کسب‌وکار (MBA) ۱۴۰۰
طبق دسته‌بندی ماری جو هچ، کدام مورد جزء ابعاد ساختار اجتماعی از منظر مدرنیستی است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — رسمیت - پیچیدگی
پاسخ: گزینهٔ ۱ — رسمیت و پیچیدگی (formalization and complexity) ویژگی قاعده‌مند و تفکیک‌شدهٔ ساختار اجتماعی سازمان را توصیف می‌کنند.
در منظر مدرنیستی ماری جو هچ (Mary Jo Hatch’s modernist perspective)، ساختار اجتماعی آرایش مشاهده‌پذیر نقش‌ها، اختیار و روابط است. رسمیت (formalization) به میزان وجود قواعد و رویه‌های صریح و معمولاً مکتوب اشاره دارد. پیچیدگی (complexity) ناظر بر تفکیک تخصص‌ها، سطوح سلسله‌مراتب و مکان‌هاست. عبارت «ابعاد ساختار اجتماعی» توجه را به ویژگی‌های این آرایش معطوف می‌کند. رسمیت می‌پرسد رفتار تا چه حد از پیش تعیین شده است؛ پیچیدگی می‌پرسد سازمان تا چه حد تفکیک شده است.
| گزینهٔ دیگر | معنا و وجه تمایز |
|---|---|
| ۲. اندازه ـ عناصر اداری | اندازه تعداد کارکنان و عناصر اداری سهم کارکنان دارای نقش اداری یا پشتیبانی را می‌سنجد؛ این زوج به مقیاس سازمان و ترکیب نیروی انسانی می‌پردازد. |
| ۳. حیطهٔ کنترل ـ تخصصی‌شدن | حیطهٔ کنترل تعداد زیردستان مستقیم مدیر و تخصصی‌شدن میزان تقسیم کار به وظایف یا نقش‌های تخصصی است؛ این زوج به سرپرستی و تقسیم کار می‌پردازد. |
| ۴. عدم اطمینان محیط ـ استانداردسازی | عدم اطمینان به پیش‌بینی‌ناپذیری عوامل بیرونی و استانداردسازی به یکنواختی فعالیت‌های درونی اشاره دارد؛ پرسش از تناسب محیط و ساختار می‌توانست این دو سطح را به هم پیوند دهد. |
نکتهٔ کنکوری: سنجه‌ها را جدا نگه دارید: رسمیت = قواعد تعیین‌کنندهٔ رفتار؛ پیچیدگی = تفکیک؛ تمرکز = محل اختیار تصمیم‌گیری.