سوال ۹۲ کنکور ارشد مهندسی مکانیک ۱۴۰۰
کرهٔ صلب همگنی که با سرعت زاویهای میچرخد، در حالی که سرعت مرکز آن صفر است، بر روی سطح تختی قرار میگیرد. جرم کره و ضرایب اصطکاک جنبشی و استاتیکی بین کره و سطح به ترتیب و است. در این مورد گزینهٔ درست کدام است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ B — نیروی اصطکاک ابتدا برابر با است و سپس صفر میشود.
پیش از غلتش خالص، لغزش وجود دارد
در ابتدا مرکز ساکن است، اما نقطهٔ تماس حرکت میکند. اصطکاک جنبشی با این لغزش مخالفت میکند، مرکز را شتاب میدهد و دوران را کاهش میدهد. را شعاع کره و جهت انتقال حاصل را مثبت میگیریم:
در مرحلهٔ لغزش، سرعت نسبی تماس کاهش مییابد تا برقرار شود:
پس از برقراری غلتش خالص روی سطح افقی، برای حفظ حرکت یکنواخت به نیرو یا گشتاور افقی نیاز نیست و اصطکاک استاتیکی ایدئال صفر است. بنابراین گزینهٔ ۲ درست است. گزینهٔ ۱ اصطکاک استاتیکی را الزاماً بزرگتر از اصطکاک جنبشی میداند، در حالی که مقدار آن تابع نیاز حرکت است. گزینهٔ ۳ پایان لغزش و گزینهٔ ۴ حرکت اولیهٔ نقطهٔ تماس را نادیده میگیرد. نیروی عمودی در تمام مراحل وزن را متعادل میکند.
تلهٔ رایج: اصطکاک استاتیکی الزاماً نیست؛ این مقدار فقط حد بیشینهٔ آن است.