سوال ۹۳ کنکور ارشد مهندسی مکانیک ۱۴۰۰
یک تیر همگن با طول و جرم در وضعیت ۱، در وضعیت عمودی قرار دارد. تیر شروع به دوران حول پین میکند و در وضعیت ۲ به یک کرهٔ کوچک برخورد میکند (جرم و ). فرض کنید که Impact کاملاً الاستیک باشد (). سرعت زاویهای تیر و سرعت خطی کره به درست بعد از برخورد، کدام است؟
توصیف شکل: جرم تیر در شکل و جرم کره است. پین در یک انتهای تیر قرار دارد؛ تیر از وضعیت قائم بالای پین، نیم دور میچرخد و در وضعیت قائم زیر پین، انتهای آزاد آن به کرهٔ ساکن برخورد میکند.
پاسخ صحیح: گزینهٔ A —
انرژی پیش از برخورد؛ تکانهٔ زاویهای در برخورد
مطابق شکل و گزینهها، جرم تیر را میگیریم. مرکز جرم به اندازهٔ پایین میآید، نه ، زیرا تیر از بالای پین به زیر آن میرسد. شعاع کوچک کره را نادیده میگیریم:
در برخورد کوتاه، ضربهٔ تکیهگاه حول گشتاور ندارد و ضربهٔ وزن ناچیز است. جهت دوران پیش از برخورد و جهت نزدیکشدن انتهای تیر به کره را مثبت میگیریم:
معادلهٔ دوم قانون بازگشت با است. حل دو معادلهٔ خطی میدهد:
این نتیجه گزینهٔ ۱ است. واحد سرعت زاویهای معکوس ثانیه و واحد سرعت کره طول بر ثانیه است. در حد ، سرعت تیر تغییر نمیکند و کره با دو برابر سرعت اولیهٔ انتهای تیر جدا میشود. ضریب ۳ از ممان اینرسی حول انتهای تیر میآید؛ گزینههای ۲ و ۴ افت ارتفاع نادرست و گزینهٔ ۳ جرم مؤثر نادرستی به کار میبرند.
تلهٔ رایج: تکانهٔ خطی مجموعهٔ تیر و کره پایسته نیست، زیرا لولا ضربهٔ خارجی وارد میکند.