سوال ۱۲۱ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۳
در کدام رویکرد طراحی شغل، بر ذهن و رفتار انسان تأکید می‌شود؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ B — انگیزشی
پاسخ: گزینهٔ ۲ — رویکرد انگیزشی (motivational approach). این رویکرد، کار را بر مبنای نیازهای روان‌شناختی کارکنان و واکنش‌های رفتاری آنان طراحی می‌کند.
در چارچوب میان‌رشته‌ای طراحی شغلِ کمپیون و تِیِر (Campion and Thayer)، این رویکرد از روان‌شناسی سازمانی سرچشمه می‌گیرد. غنی‌سازی شغلِ هرزبرگ و مدل ویژگی‌های شغلِ هکمن و اولدهام، کاربردهای شناخته‌شدهٔ آن‌اند. عبارت تمایزدهندهٔ «ذهن و رفتار انسان» به انگیزش، رضایت و تجربهٔ روان‌شناختی کار اشاره دارد.
| گزینهٔ دیگر | تمرکز واقعی | صورت سؤال متناسب |
|---|---|---|
| ۱. بیولوژیک (biological) | فیزیولوژی و ارگونومی | کاهش تلاش جسمانی، خستگی یا فشار بدنی |
| ۳. ادراکی (perceptual) | محدودیت‌های ادراکی ـ حرکتی و پردازش اطلاعات | کاهش نیاز به توجه، سردرگمی یا خطای پردازش علائم |
| ۴. مهندسی (engineering) | مهندسی صنایع و سازمان‌دهی کارای وظایف | ساده‌سازی، استانداردسازی یا زمان‌سنجی کار |
رویکرد ادراکی نیز به ظرفیت ذهنی مربوط است، اما تمایزدهندهٔ آن بار پردازش اطلاعات است؛ رویکرد انگیزشی به پاسخ روان‌شناختی فرد به کار می‌پردازد.
نکتهٔ کنکوری: نیاز روان‌شناختی و رفتار ← انگیزشی؛ محدودیت پردازش شناختی ← ادراکی؛ محدودیت جسمانی ← بیولوژیک؛ کارایی وظیفه ← مهندسی.