سوال ۱۳۲ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۱
در نظریه گینزبرگ (Ginzberg) جریان رشد انسان فرایندی تکاملی است و انتخاب شغل نیز فرایند تکاملی دارد. کدام مورد، مراحل این فرایند کدام مورد می‌باشد؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — رویایی، آزمایشی، واقع‌بینی
پاسخ: گزینهٔ ۱ — رویایی، آزمایشی، واقع‌بینی (fantasy, tentative, realistic). این‌ها سه دورهٔ اصلی انتخاب شغل در نظریهٔ گینزبرگ هستند.
در نظریهٔ تکاملی انتخاب شغل گینزبرگ و همکاران (developmental theory of occupational choice)، ترجیحات از مشاغل خیالی به ارزیابی‌های موقت فرد از خود، و سپس به انتخاب‌های سازگار با فرصت‌های واقعی می‌رسند. عبارت «فرایند تکاملی» توالی اصلی را می‌خواهد، نه زیرمراحل یکی از دوره‌ها را.
| دورهٔ اصلی | محور تعریف |
|---|---|
| رویایی (fantasy) | آرزوهای کودکی و مشاغل تصورشده |
| آزمایشی (tentative) | بررسی رغبت‌ها، توانایی‌ها و ارزش‌ها پیش از تعهد به انتخاب |
| واقع‌بینی (realistic) | سازگارکردن شناخت فرد از خود با فرصت‌های شغلی و تعیین انتخاب مشخص |
- گزینهٔ ۲: سنجش، انتخاب و تصمیم نهایی، یک توالی عمومی تصمیم‌گیری را بیان می‌کنند. برای سؤال دربارهٔ مراحل تصمیم تناسب داشتند، اما دوره‌های نام‌گذاری‌شدهٔ رشد شغلی گینزبرگ نیستند.
- گزینهٔ ۳: رغبت، صلاحیت و انتقال از اجزای دورهٔ آزمایشی‌اند؛ تقسیم‌بندی کامل متعارف، ارزش‌ها را نیز دربرمی‌گیرد. برای سؤال دربارهٔ برخی زیرمراحل انتخاب آزمایشی تناسب داشت، نه سه دورهٔ اصلی.
- گزینهٔ ۴: مکاشفه، تبلور و تعیین، زیرمراحل دورهٔ واقع‌بینی هستند. اگر سؤال صریحاً زیرمراحل انتخاب واقع‌بینانه را می‌خواست، همین فهرست کامل پاسخ بود.
نکتهٔ کنکوری: دوره‌های اصلی: رویایی ← آزمایشی ← واقع‌بینی. مکاشفه ← تبلور ← تعیین درون دورهٔ واقع‌بینی قرار دارد؛ سطح تقسیم‌بندی را با کل مدل اشتباه نگیرید.