سوال ۶۲ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۲
کدامیک از مدلها، بیشترین ارزش را برای محصولات جدید، راهحلهای خلاقانه مشکلات، ایدههای پیشرفته و رشد در بازارهای جدید بهعنوان معیارهای اثربخشی عمده قائل است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ C — سیستم باز
پاسخ: گزینهٔ ۳ — سیستم باز.
در چارچوب ارزشهای رقابتی (competing-values framework) کویین و روربا، مدلهای اثربخشی بر دو محور تمرکز درونی/بیرونی و انعطاف/کنترل تفکیک میشوند. مدل سیستم باز (open-system model) تمرکز بیرونی را با انعطاف ترکیب میکند: سازگاری، نوآوری، رشد و کسب منابع.
«محصولات جدید» و «رشد در بازارهای جدید» مستلزم توجه به فرصتهای بیرونیاند و «راهحلهای خلاقانه» انعطاف را نشان میدهد. ترکیب این دو بُعد، ربع سیستم باز را مشخص میکند.
| مدل | تمرکز | ترجیح | معیارهای اصلی |
|---|---|---|---|
| هدف عقلایی | بیرونی | کنترل | بهرهوری و تحقق هدف |
| روابط انسانی | درونی | انعطاف | انسجام و پرورش کارکنان |
| سیستم باز | بیرونی | انعطاف | نوآوری، رشد و کسب منابع |
| فرایندهای داخلی | درونی | کنترل | ثبات و مدیریت اطلاعات |
- گزینهٔ ۱: مدل هدف عقلایی، تمرکز بیرونی و کنترل را ترکیب میکند و بر بهرهوری، کارایی و تحقق هدف تأکید دارد؛ هدفهای خروجی مشخص و اجرای منضبط، این گزینه را تعیین میکرد.
- گزینهٔ ۲: روابط انسانی، تمرکز درونی و انعطاف را ترکیب میکند و بر انسجام، روحیه و پرورش کارکنان تأکید دارد؛ کار تیمی و رفاه کارکنان، نشانههای آن بودند.
- گزینهٔ ۴: فرایندهای داخلی، تمرکز درونی و کنترل را ترکیب میکند و بر ثبات، مدیریت اطلاعات و رویههای قابلاعتماد تأکید دارد؛ تداوم و هماهنگی، این گزینه را مطرح میکردند.
نکتهٔ کنکوری: نوآوری و رشد بیرونی ← سیستم باز؛ روحیه ← روابط انسانی؛ بهرهوری ← هدف عقلایی؛ ثبات ← فرایندهای داخلی.