سوال ۶۸ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۱
اثرگذارترین پژوهش سازمانی مؤثر بر شکلگیری نظریه ساختار فیزیکی سازمان کدام مطالعه است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ A — هاثورن
پاسخ: گزینهٔ ۱ — مطالعات هاثورن (Hawthorne studies).
در بحث ساختار فیزیکی (physical structure) مری جو هچ (Mary Jo Hatch)، ریشهٔ پژوهش سازمانی دربارهٔ این موضوع به مطالعات هاثورن در وسترن الکتریک بازمیگردد. این بررسیها ابتدا اثر تغییر شرایط فیزیکی کار، از جمله روشنایی، بر بهرهوری را مطالعه کردند. پیوند بعدی آنها با مکتب روابط انسانی، نقطهٔ آغاز پژوهش را از بین نمیبرد.
عبارت تعیینکننده «پژوهش سازمانی» مؤثر بر «ساختار فیزیکی» است: سؤال نام مطالعهٔ تجربی اثرگذار را میخواهد، نه یک دیدگاه یا مفهوم دربارهٔ فضا.
- ۲. نمادین (symbolic) به تفسیر معناهای منتقلشده از ساختمان، چیدمان و سایر مصنوعات فیزیکی مربوط است؛ اگر معنای فضا برای اعضای سازمان مطرح بود، این گزینه تناسب داشت.
- ۳. فضامندی (spatiality) به سازماندهی و تجربهٔ فضا و نقش آن در کنشهای اجتماعی اشاره دارد؛ اگر بُعد فضایی سازماندهی پرسیده میشد، این مفهوم مناسب بود، نه نام یک مطالعهٔ شاخص.
- ۴. فالت (Follett) به مری پارکر فالت، مرتبط با هماهنگی، یکپارچهسازی و تعارض سازنده، اشاره دارد؛ پرسش از این دستاوردها، این گزینه را مطرح میکرد، نه بررسی محیط فیزیکی هاثورن.
نکتهٔ کنکوری: هاثورن از شرایط فیزیکی کار آغاز شد و بهسبب روابط اجتماعی مشهور شد؛ تشخیص دهید سؤال کدام بخش از اهمیت آن را میخواهد.