KonkurStudy
کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر

منابع کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر ۱۴۰۶: بهترین کتاب‌های هر درس

آخرین به‌روزرسانی: ۱۹ مهر ۱۴۰۵

سازمان سنجش کتاب مشخصی معرفی نمی‌کند و منبع رسمی آزمون همان فهرست دروس امتحانی است. کتاب‌های زیر، منابعی‌اند که ناشران و مؤسسه‌های آمادگی بیش از همه معرفی می‌کنند.

منابع در یک نگاه

درسضریب (گرایش‌های اصلی)منبع مرجع دانشگاهیکتاب کنکوری
زبان عمومی و تخصصی (انگلیسی)۱Professional English in Use: ICT — Santiago Remacha Esteras, Elena Marco Fabréزبان عمومی و تخصصی کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، حسین حاج‌رسولی‌ها، نیاز دانش
ریاضیات گسسته۲Discrete Mathematics and Its Applications — Kenneth H. Rosenریاضیات گسسته و مبانی ترکیبیات، ابوالفضل گیلک، آزاده (راهیان ارشد)
آمار و احتمال مهندسی۲A First Course in Probability — Sheldon Rossطرح ۹۰٪ آمار و احتمال مهندسی، محسن طورانی، آترین پارسه
جبر خطی۲Linear Algebra and Its Applications — David C. Lay, Steven R. Lay, Judi J. McDonaldمبانی ماتریس‌ها و جبر خطی کارشناسی ارشد - دکتری، مجید فرقانی، هنگامه رئیسی دهکردی، مدرسان شریف
مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی۴C: How to Program — Paul Deitel, Harvey Deitel—
مدارهای منطقی۴Digital Design — M. Morris Mano, Michael D. Cilettiمدار منطقی، مسعود کتیرایی، راهیان ارشد
معماری کامپیوتر۴Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface (MIPS Edition) — David A. Patterson, John L. Hennessyمعماری کامپیوتر، هادی یوسفی، پوران پژوهش
داده‌ساختارها۴Introduction to Algorithms — Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, Clifford Stein۶۰۰ مسئلهٔ چندگزینه‌ای از داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها، محمد قدسی، فاطمی
الگوریتم‌ها۴Introduction to Algorithms — Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, Clifford Stein۶۰۰ مسئلهٔ چندگزینه‌ای از داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها، محمد قدسی، فاطمی
نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها۴An Introduction to Formal Languages and Automata — Peter Linz (and Susan H. Rodger in later editions)نظریه زبان و ماشین (درسنامه)، ابوالفضل گیلک، بابان
سیستم‌های عامل۴Operating System Concepts — Abraham Silberschatz, Peter B. Galvin, Greg Gagneسیستم عامل (حل سؤالات، نکته و تست)، ارسطو خلیلی‌فر، راهیان ارشد
هوش مصنوعی۴Artificial Intelligence: A Modern Approach — Stuart Russell, Peter Norvigهوش مصنوعی، ابوالفضل گیلک، ارسطو خلیلی‌فر، راهیان ارشد

زبان عمومی و تخصصی (انگلیسی)General and Technical English

ضریب ۱ · ۲۵ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • واژگان (Vocabulary): انتخاب واژهٔ مناسب در جمله
  • کلوز تست (Cloze): واژه و ساختار دستوری در یک متن کوتاه
  • درک مطلب (Reading Comprehension): ایدهٔ اصلی، جزئیات، استنباط و مرجع ضمیر
  • واژگان علمی و تخصصی کامپیوتر در متون درک مطلب
  • گرامر کاربردی: زمان‌ها، جملات وصفی، مجهول و ساختارهای مقایسه‌ای

پرتکرارترین مباحث در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

  1. درک مطلب۹۰ سؤال در ۶ سال
  2. واژگان۴۸ سؤال در ۶ سال
  3. تست کلوز (Cloze)۲۲ سؤال در ۶ سال

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Professional English in Use: ICT — Santiago Remacha Esteras, Elena Marco Fabréبه نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، منبع اصلی زبان در برنامهٔ درسی وزارت علوم
  • Oxford English for Information Technology — Eric H. Glendinning, John McEwan
  • 504 Absolutely Essential Words — Murray Bromberg, Julius Liebb, Arthur Traiger۵۰۴ واژگان خیلی ضروری در زبان انگلیسی — ترجمهٔ حمیدرضا بلوچنشر شباهنگ؛ برای تقویت واژگان عمومی
  • انگلیسی برای دانشجویان رشته کامپیوتر (تألیف فارسی) — منوچهر حقانیانگلیسی برای دانشجویان رشته کامپیوترانتشارات سمت؛ کتاب درسی زبان تخصصی

کتاب‌های کنکوری

  • زبان عمومی و تخصصی کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات — حسین حاج‌رسولی‌ها، نیاز دانش

نکتهٔ مطالعه: در دفترچه‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ این بخش ۲۵ سؤال داشت: ۷ سؤال واژگان، ۳ سؤال کلوز و ۱۵ سؤال درک مطلب در سه متن. ضریب زبان در ۱۴۰۶ برای همهٔ گرایش‌ها ۱ است، اما چون تعداد سؤالاتش زیاد است، با مطالعهٔ روزانهٔ واژگان و تمرین منظم درک مطلب امتیاز مطمئنی به دست می‌آید.

ریاضیات گسستهDiscrete Mathematics

ضریب ۲ · ۱۳ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • شمارش: جایگشت و ترکیب، ستاره و میله و اتحادهای ترکیبیاتی
  • اصل شمول و طرد و اصل لانهٔ کبوتر
  • توابع مولد
  • روابط بازگشتی
  • منطق گزاره‌ها و منطق محمولات (سورها)
  • رابطه‌ها، ترتیب‌های جزئی و مشبکه‌ها
  • نظریهٔ اعداد مقدماتی: بخش‌پذیری و ب.م.م
  • نظریهٔ گراف: ماتریس مجاورت، درجه، درخت و رنگ‌آمیزی

پرتکرارترین مباحث در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

  1. شمارش و اتحادهای ترکیبیاتی۲۶ سؤال در ۶ سال
  2. منطق گزاره‌ها۴ سؤال در ۳ سال
  3. توابع مولد۳ سؤال در ۳ سال
  4. رابطه‌ها و ویژگی‌های آن‌ها۲ سؤال در ۲ سال
  5. روابط بازگشتی۱ سؤال در ۱ سال

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Discrete Mathematics and Its Applications — Kenneth H. Rosenریاضیات گسسته و کاربردهای آن — ترجمهٔ علی‌اکبر عالم‌زادهنیاز دانش (دو جلد)
  • Discrete and Combinatorial Mathematics: An Applied Introduction — Ralph P. Grimaldiریاضیات گسسته و ترکیباتی — ترجمهٔ محمدعلی رضوانی، بیژن شمسنشر فاطمی
  • Problem-Solving Strategies — Arthur Engelبه نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، از منابع برنامهٔ درسی وزارت علوم

کتاب‌های کنکوری

  • ریاضیات گسسته و مبانی ترکیبیات — ابوالفضل گیلک، آزاده (راهیان ارشد)ویژهٔ کامپیوتر، IT و علوم کامپیوتر
  • ساختمان گسسته (ریاضی گسسته و مبانی ترکیبات) — هادی یوسفی، پوران پژوهش
  • ساختمان گسسته — جواد ظهیری، مدرسان شریف

نکتهٔ مطالعه: در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ بیشتر سؤالات گسسته از شمارش و اتحادهای ترکیبیاتی بوده است. گسسته پیش‌نیاز داده‌ساختارها، الگوریتم‌ها و نظریهٔ زبان‌هاست؛ آن را اول بخوانید تا بقیهٔ دروس سریع‌تر پیش بروند.

آمار و احتمال مهندسیEngineering Probability and Statistics

ضریب ۲ · ۱۳ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • اصول احتمال، شمول و طرد و احتمال با شمارش
  • احتمال شرطی، قانون احتمال کل و قضیهٔ بیز
  • آزمایش‌های مستقل و توزیع دوجمله‌ای
  • متغیرهای تصادفی گسسته: تابع جرم، امید و واریانس
  • متغیرهای پیوسته: چگالی، تابع توزیع تجمعی، توزیع نمایی و نرمال
  • آمار توصیفی
  • فاصلهٔ اطمینان
  • آزمون فرض
  • رگرسیون و کمترین مربعات

پرتکرارترین مباحث در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

  1. آزمایش‌های مستقل و شمارش دوجمله‌ای۹ سؤال در ۶ سال
  2. توزیع‌های پیوسته: نرمال‌سازی چگالی و تابع توزیع تجمعی۶ سؤال در ۴ سال
  3. قضیهٔ بیز و احتمال شرطی۵ سؤال در ۴ سال
  4. آمار توصیفی۴ سؤال در ۴ سال
  5. توزیع نمایی و آماره‌های ترتیبی۴ سؤال در ۴ سال

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • A First Course in Probability — Sheldon Rossمبانی احتمال — ترجمهٔ علی‌اکبر عالم‌زادهنیاز دانش
  • Applied Statistics and Probability for Engineers — Douglas C. Montgomery, George C. Rungerآمار و احتمال کاربردی برای مهندسان — ترجمهٔ کامیار چالاکیمرکز نشر دانشگاهی
  • Probability, Random Variables and Stochastic Processes — Athanasios Papoulis, S. Unnikrishna Pillaiبه نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، از منابع برنامهٔ درسی وزارت علوم
  • احتمال و آمار مهندسی (تألیف فارسی) — سید محمود طاهریاحتمال و آمار مهندسیانتشارات دانشگاه تهران؛ کتاب تألیفی

کتاب‌های کنکوری

  • طرح ۹۰٪ آمار و احتمال مهندسی — محسن طورانی، آترین پارسه
  • کنکور کارشناسی ارشد آمار و احتمال مهندسی (جلد اول و دوم) — مسعود نیکوکار، آزاده
  • تئوری احتمال و آمار مهندسی — جواد طیبی، مصطفی جانی، زهره ضرابی‌زاده، مشاوران صعود ماهانچاپ اسفند ۱۴۰۴

نکتهٔ مطالعه: در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ آزمایش‌های مستقل و شمارش دوجمله‌ای، توزیع‌های پیوسته و قضیهٔ بیز پرتکرارترین مباحث احتمال بوده‌اند و سؤالات آمار (فاصلهٔ اطمینان و آزمون فرض) هم در چند سال تکرار شده‌اند. احتمال را بعد از شمارش در گسسته بخوانید و فرمول‌های آماری را با حل مسئله تثبیت کنید.

جبر خطیLinear Algebra

ضریب ۲ · ۱۳ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • دستگاه‌های معادلات خطی، حذف گاوسی و فرم پلکانی
  • رتبه، فضای پوچ و فضای ستونی
  • دترمینان و خواص آن؛ ماتریس وارون
  • فضاهای برداری، استقلال خطی، پایه و بُعد
  • تبدیل‌های خطی، هسته و برد و ماتریس نمایش
  • مقادیر و بردارهای ویژه و قطری‌سازی
  • ضرب داخلی، تعامد و فرایند گرام–اشمیت
  • ماتریس‌های متقارن و معین مثبت

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Linear Algebra and Its Applications — David C. Lay, Steven R. Lay, Judi J. McDonaldبه نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، نخستین منبع برنامهٔ درسی وزارت علوم برای جبر خطی
  • Linear Algebra — Kenneth Hoffman, Ray Kunzeجبر خطی — ترجمهٔ جمشید فرشیدیمرکز نشر دانشگاهی
  • Linear Algebra Done Right — Sheldon Axlerجبر خطی — ترجمهٔ علیرضا حسینخاننشر فاطمی
  • Linear Algebra — Michael Onanجبر خطی — ترجمهٔ علی‌اکبر محمدی حسن‌آبادیمرکز نشر دانشگاهی
  • مبانی ماتریس‌ها و جبر خطی (تألیف فارسی) — بیژن طائریمبانی ماتریس‌ها و جبر خطیانتشارات دانشگاه صنعتی اصفهان؛ کتاب تألیفی
  • Coding the Matrix: Linear Algebra through Applications to Computer Science — Philip N. Kleinبه نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، از منابع برنامهٔ درسی وزارت علوم
  • Applied Linear Algebra — Ben Noble, James W. Danielبه نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، از منابع برنامهٔ درسی وزارت علوم

کتاب‌های کنکوری

  • مبانی ماتریس‌ها و جبر خطی کارشناسی ارشد - دکتری — مجید فرقانی، هنگامه رئیسی دهکردی، مدرسان شریفچاپ بهمن ۱۴۰۴
  • جبر خطی (آشنایی با جبر خطی به همراه مسائل کارشناسی ارشد) — مصطفی قدم‌پور، راشدین

نکتهٔ مطالعه: جبر خطی از ۱۴۰۶ به ماده ریاضیات این مجموعه اضافه شده و جای ریاضی عمومی را گرفته است، پس سؤال رسمی گذشته در این مجموعه ندارد و کتاب تست مخصوص آن هنوز کم است. مفاهیم را از یک کتاب مرجع (مثلاً Lay) یاد بگیرید و برای تمرین تستی از سؤالات جبر خطی کنکور ارشد علوم کامپیوتر (۱۲۰۹) کمک بگیرید. از نیمهٔ اول دوره شروعش کنید و به آخر موکولش نکنید.

مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازیFundamentals of Computing and Programming

ضریب ۴ · ۴۶ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • سیستم‌های عددی و نمایش داده (تبدیل مبنا، مکمل ۲)
  • الگوریتم و فلوچارت
  • انواع داده، عملگرها و اولویت عملگرها در زبان C
  • ساختارهای کنترلی (شرط و حلقه) و ردیابی خروجی کد
  • توابع، حوزه و طول عمر متغیرها و توابع بازگشتی
  • آرایه‌ها و رشته‌ها
  • اشاره‌گرها و تخصیص پویای حافظه
  • ساختار (struct) و اجتماع (union) و عملگرهای بیتی
  • ورودی/خروجی و کار با فایل

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • C: How to Program — Paul Deitel, Harvey Deitelویراست نهم (۲۰۲۱)
  • Problem Solving and Program Design in C — Jeri R. Hanly, Elliot B. Koffmanویراست هشتم
  • The C Programming Language — Brian W. Kernighan, Dennis M. Ritchieویراست دوم

نکتهٔ مطالعه: این درس از ۱۴۰۶ به آزمون اضافه شده و در جدول‌های ۱۴۰۴ هیچ‌یک از دو مجموعهٔ ۱۲۷۶ و ۱۲۷۷ چنین درسی نداشتند؛ پس سؤال رسمی گذشته ندارد و سرفصل جزئی آن هم هنوز اعلام نشده است. سه کتاب بالا را یک مؤسسهٔ آموزشی به‌عنوان منابع برنامهٔ درسی وزارت علوم معرفی کرده و محور همهٔ آن‌ها زبان C است؛ ردیابی دستی خروجی کد (حلقه، بازگشت، آرایه و اشاره‌گر) را زیاد تمرین کنید و این درس را هم‌زمان با داده‌ساختارها بخوانید.

مدارهای منطقیDigital Logic Design

ضریب ۴ · ۴۶ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • جبر بول و ساده‌سازی با جدول کارنو
  • گیت‌های جامع و پیاده‌سازی با NAND/NOR
  • بلوک‌های ترکیبی: مالتی‌پلکسر، دیکدر و جمع‌کننده
  • واحدهای محاسباتی و جمع‌کننده‌ها
  • مخاطره (Hazard) در مدارهای ترکیبی
  • فلیپ‌فلاپ‌ها، ثبات‌های انتقالی و شمارنده‌ها
  • تحلیل و طراحی مدارهای ترتیبی و ردیابی خروجی
  • کاهش حالت و حالت‌های هم‌ارز
  • تأخیر انتشار گیت و توصیف سخت‌افزار با Verilog/VHDL

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Digital Design — M. Morris Mano, Michael D. Cilettiویراست ششم
  • Fundamentals of Digital Logic with Verilog Design / with VHDL Design — Stephen Brown, Zvonko Vranesic

کتاب‌های کنکوری

  • مدار منطقی — مسعود کتیرایی، راهیان ارشد
  • مدارهای منطقی — هادی یوسفی، پوران پژوهش
  • مدار منطقی — علیرضا اجلالی، نصیر

نکتهٔ مطالعه: مدار منطقی پیش‌نیاز معماری کامپیوتر است؛ آن را پیش از معماری تمام کنید. در سؤالات ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ بیشترین سهم با مدارهای ترتیبی و بلوک‌های ترکیبی بوده است، پس ردیابی جدول و نمودار حالت و رسم شکل موج را دستی تمرین کنید.

معماری کامپیوترComputer Architecture

ضریب ۴ · ۴۶ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • زبان انتقال ثبات (RTL) و ریزعمل‌ها
  • حافظهٔ نهان (Cache): نگاشت، سیاست جایگزینی و نرخ برخورد
  • قانون امدال و ارزیابی کارایی
  • خط لوله (Pipeline) و مخاطره‌ها
  • نمایش اعداد ممیز شناور و ممیز ثابت
  • محاسبات کامپیوتری: ضرب بوث و تقسیم
  • قالب دستورالعمل و کد عمل گسترش‌یابنده
  • سازمان ورودی/خروجی (وقفه و DMA) و درهم‌بافی حافظه

پرتکرارترین مباحث در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

  1. حافظهٔ نهان (Cache) و سیاست‌های جایگزینی۷ سؤال در ۶ سال
  2. زبان انتقال ثبات (RTL) و ریزعمل‌ها۷ سؤال در ۵ سال
  3. قانون امدال و کارایی۶ سؤال در ۵ سال
  4. خط لوله (Pipeline) و مخاطره‌ها۵ سؤال در ۴ سال
  5. نمایش اعداد (ممیز شناور، ممیز ثابت، نمای بایاس‌شده)۴ سؤال در ۴ سال

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface (MIPS Edition) — David A. Patterson, John L. Hennessyویراست ششم
  • Computer System Architecture — M. Morris Manoویراست سوم
  • Computer Architecture and Organization — John P. Hayesویراست سوم
  • Computer Organization and Architecture: Designing for Performance — William Stallings

کتاب‌های کنکوری

  • معماری کامپیوتر — هادی یوسفی، پوران پژوهش
  • معماری کامپیوتر (درسنامه) — مسعود کتیرایی، بابان
  • حل سؤالات معماری کامپیوتر (نکته و تست) — مسعود کتیرایی، بابان

نکتهٔ مطالعه: سؤالات معماری میان RTL، حافظهٔ نهان، قانون امدال و خط لوله پخش است و تقریباً همه مسئله‌محورند؛ فرمول‌ها را فقط با حل مسئله تثبیت کنید. نمایش ممیز شناور و ضرب بوث در سال‌های اخیر بارها تکرار شده‌اند.

داده‌ساختارهاData Structures

ضریب ۴ · ۴۶ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • آرایه‌ها و چیدمان حافظه (سطری و ستونی)
  • پشته و صف؛ جایگشت‌های قابل‌تولید با پشته و تبدیل عبارت‌ها
  • لیست‌های پیوندی
  • درخت‌های دودویی و پیمایش‌ها
  • درخت جست‌وجوی دودویی و درخت‌های متوازن (AVL، قرمز–سیاه، B-tree)
  • هرم (Heap) و صف اولویت
  • درهم‌سازی و جدول درهم‌سازی
  • مجموعه‌های مجزا (Union–Find) و تحلیل سرشکن

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Introduction to Algorithms — Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, Clifford Steinمقدمه‌ای بر الگوریتم‌ها — ترجمهٔ عین‌الله جعفرنژاد قمیانتشارات علوم رایانه
  • Fundamentals of Data Structures in C — Ellis Horowitz, Sartaj Sahni, Susan Anderson-Freed
  • The Art of Computer Programming, Vol. 3: Sorting and Searching — Donald E. Knuthبه نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، از منابع برنامهٔ درسی وزارت علوم
  • داده‌ساختارها و مبانی الگوریتم‌ها (تألیف فارسی) — محمد قدسیداده‌ساختارها و مبانی الگوریتم‌هانشر فاطمی؛ کتاب تألیفی

کتاب‌های کنکوری

  • ۶۰۰ مسئلهٔ چندگزینه‌ای از داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها — محمد قدسی، فاطمی

نکتهٔ مطالعه: در ۱۴۰۶ داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها با نام «داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها» در دروس تخصصی (ضریب ۴) آمده‌اند. سؤالات اخیر این درس بیشتر طراحی‌محور بوده‌اند (انتخاب ساختمان دادهٔ مناسب برای مجموعه‌ای از عملیات با پیچیدگی خواسته‌شده)؛ برای هر ساختمان داده هزینهٔ هر عملیات را در یک جدول خلاصه کنید. مبانی برنامه‌سازی را هم‌زمان با این درس بخوانید.

الگوریتم‌هاDesign of Algorithms

ضریب ۴ · ۴۶ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • تحلیل مجانبی و نرخ رشد توابع
  • حل روابط بازگشتی (قضیهٔ اصلی و درخت بازگشت)
  • تقسیم و حل
  • مرتب‌سازی و کران پایین مرتب‌سازی مقایسه‌ای
  • الگوریتم‌های حریصانه (مثل کدگذاری هافمن)
  • برنامه‌ریزی پویا
  • الگوریتم‌های گراف: BFS، DFS، مرتب‌سازی توپولوژیک و درخت پوشای کمینه
  • کوتاه‌ترین مسیرها (دایکسترا، بلمن–فورد، فلوید)
  • عقب‌گرد و انشعاب و تحدید
  • NP-کامل بودن و کاهش‌ها

پرتکرارترین مباحث در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

  1. روابط بازگشتی و تحلیل مجانبی۱۴ سؤال در ۵ سال
  2. الگوریتم‌های حریصانه۱۳ سؤال در ۶ سال
  3. مرتب‌سازی و پیچیدگی مبتنی بر مقایسه۱۲ سؤال در ۶ سال
  4. برنامه‌ریزی پویا۶ سؤال در ۳ سال
  5. مرتب‌سازی مبتنی بر مقایسه (سریع، ادغامی، هرمی)۳ سؤال در ۱ سال

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Introduction to Algorithms — Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, Clifford Steinمقدمه‌ای بر الگوریتم‌ها — ترجمهٔ عین‌الله جعفرنژاد قمیانتشارات علوم رایانه
  • Foundations of Algorithms — Richard Neapolitan, Kumarss Naimipourطراحی الگوریتم‌ها — ترجمهٔ عین‌الله جعفرنژاد قمیانتشارات علوم رایانه
  • Algorithm Design — Jon Kleinberg, Éva Tardos
  • Introduction to Algorithms: A Creative Approach — Udi Manberبه نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، از منابع برنامهٔ درسی وزارت علوم

کتاب‌های کنکوری

  • ۶۰۰ مسئلهٔ چندگزینه‌ای از داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها — محمد قدسی، فاطمی
  • طراحی الگوریتم — هادی یوسفی، پوران پژوهش

نکتهٔ مطالعه: در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ روابط بازگشتی و تحلیل مجانبی، الگوریتم‌های حریصانه و مرتب‌سازی پرتکرارترین مباحث این درس بوده‌اند. الگوریتم‌ها را بلافاصله پس از داده‌ساختارها بخوانید، چون هر دو در ۱۴۰۶ ذیل یک عنوان در دروس تخصصی (ضریب ۴) آمده‌اند.

نظریه زبان‌ها و ماشین‌هاTheory of Languages and Automata

ضریب ۴ · ۴۶ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • اتوماتای متناهی قطعی و غیرقطعی و تبدیل آن‌ها
  • عبارت‌های منظم و زبان‌های منظم
  • خواص بستاری زبان‌های منظم و لم تزریق
  • گرامرهای مستقل از متن، ابهام و صورت‌های نرمال
  • اتوماتای پشته‌ای
  • خواص بستاری زبان‌های مستقل از متن
  • ماشین تورینگ و سلسله‌مراتب چامسکی
  • تصمیم‌پذیری و مسائل تصمیم‌ناپذیر

پرتکرارترین مباحث در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

  1. عبارت‌های منظم و زبان‌های منظم۸ سؤال در ۵ سال
  2. گرامرهای مستقل از متن و ابهام۷ سؤال در ۵ سال
  3. تصمیم‌پذیری و مسائل تصمیم۶ سؤال در ۵ سال
  4. خواص بستاری زبان‌های مستقل از متن۵ سؤال در ۵ سال
  5. زبان‌های منظم و خواص بستاری۳ سؤال در ۳ سال

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • An Introduction to Formal Languages and Automata — Peter Linz (and Susan H. Rodger in later editions)مقدمه‌ای بر نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها — ترجمهٔ عین‌الله جعفرنژاد قمیانتشارات علوم رایانه
  • Introduction to the Theory of Computation — Michael Sipserمقدمه‌ای بر نظریه محاسبات — ترجمهٔ سیدحسین رسولیانتشارات علوم رایانه
  • Introduction to Automata Theory, Languages, and Computation — John E. Hopcroft, Rajeev Motwani, Jeffrey D. Ullman

کتاب‌های کنکوری

  • نظریه زبان و ماشین (درسنامه) — ابوالفضل گیلک، بابان

نکتهٔ مطالعه: در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ عبارت‌های منظم، گرامرهای مستقل از متن و ابهام، و تصمیم‌پذیری پرتکرارترین مباحث این درس بوده‌اند. در ۱۴۰۶ سیگنال‌ها و سیستم‌ها از کنار این درس حذف شده و نظریهٔ زبان‌ها حالا یکی از هفت درس تخصصی با ضریب ۴ است؛ آن را بعد از ریاضیات گسسته بخوانید.

سیستم‌های عاملOperating Systems

ضریب ۴ · ۴۶ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • زمان‌بندی پردازنده (FCFS، SJF/SRTF، RR، اولویت) و نمودار گانت
  • حافظهٔ مجازی، صفحه‌بندی، الگوریتم‌های جایگزینی صفحه و کوبش
  • فرایند و نخ و مدل‌های چندنخی
  • همگام‌سازی: ناحیهٔ بحرانی، سمافور و مانیتور
  • بن‌بست: پیشگیری، اجتناب (الگوریتم بانکدار) و تشخیص
  • مدیریت حافظهٔ اصلی و قطعه‌بندی
  • زمان‌بندی دیسک و سطوح RAID
  • حفاظت و حالت دوگانهٔ پردازنده

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Operating System Concepts — Abraham Silberschatz, Peter B. Galvin, Greg Gagneمفاهیم سیستم عامل — ترجمهٔ علیرضا روحی، حمیدرضا شهریاریانتشارات دانشگاه شهید مدنی آذربایجان؛ ویراست دهم
  • Operating Systems: Internals and Design Principles — William Stallingsویراست نهم
  • Operating Systems: Principles and Practice — Thomas Anderson, Michael Dahlinویراست دوم
  • Modern Operating Systems — Andrew S. Tanenbaum

کتاب‌های کنکوری

  • سیستم عامل (حل سؤالات، نکته و تست) — ارسطو خلیلی‌فر، راهیان ارشد
  • جزوهٔ سیستم عامل (درسنامه) — ارسطو خلیلی‌فر، بابان

نکتهٔ مطالعه: زمان‌بندی پردازنده و حافظهٔ مجازی بیشترین سؤال را داشته‌اند؛ برای هر الگوریتم زمان‌بندی نمودار گانت را دستی بکشید. همگام‌سازی و بن‌بست را با ردیابی گام‌به‌گام کد و جدول الگوریتم بانکدار تمرین کنید.

هوش مصنوعیArtificial Intelligence

ضریب ۴ · ۴۶ سؤال در دفترچهٔ ۱۴۰۵

سرفصل‌های مهم

  • عامل‌های هوشمند و محیط‌های وظیفه
  • جست‌وجوی ناآگاهانه (BFS، DFS، هزینهٔ یکنواخت، عمیق‌شوندهٔ تکراری)
  • جست‌وجوی آگاهانه: A* و هیوریستیک پذیرفتنی و سازگار
  • جست‌وجوی محلی (تپه‌نوردی، شبیه‌سازی تبرید، الگوریتم ژنتیک)
  • جست‌وجوی خصمانه: مینیماکس و هرس آلفا–بتا
  • مسائل ارضای محدودیت (CSP): پس‌گرد، سازگاری کمان و هیوریستیک‌ها
  • منطق گزاره‌ای و مرتبهٔ اول و استنتاج با رزولوشن
  • شبکه‌های بیزی و استنتاج احتمالاتی
  • یادگیری ماشین مقدماتی، فرایند تصمیم مارکوف و یادگیری تقویتی

پرتکرارترین مباحث در کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵

  1. جست‌وجوی آگاهانه (مکاشفه‌ای)۱۰ سؤال در ۶ سال
  2. مسائل ارضای محدودیت (CSP)۹ سؤال در ۶ سال
  3. جست‌وجوی محلی و بهینه‌سازی۶ سؤال در ۵ سال
  4. راهبردهای جست‌وجوی ناآگاهانه۵ سؤال در ۴ سال
  5. جست‌وجوی خصمانه و هرس آلفا–بتا۵ سؤال در ۴ سال

کتاب‌های مرجع دانشگاهی

  • Artificial Intelligence: A Modern Approach — Stuart Russell, Peter Norvigویراست چهارم؛ به نقل یک مؤسسهٔ آموزشی، تنها مرجعی که برنامهٔ درسی وزارت علوم برای این درس معرفی کرده است

کتاب‌های کنکوری

  • هوش مصنوعی — ابوالفضل گیلک، ارسطو خلیلی‌فر، راهیان ارشدبر پایهٔ ویراست چهارم کتاب راسل و نورویگ

نکتهٔ مطالعه: منبع اصلی طرح سؤال کتاب راسل و نورویگ است. فصل‌های جست‌وجو (آگاهانه، خصمانه و محلی) و CSP را دقیق بخوانید؛ این مباحث پرتکرارترین سؤالات ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ بوده‌اند. شبکه‌های بیزی و یادگیری را برای امتیاز تکمیلی مرور کنید.

ترتیب پیشنهادی مطالعه

  1. ریاضیات گسسته — پیش‌نیاز داده‌ساختارها، الگوریتم‌ها و نظریهٔ زبان‌ها؛ با آن شروع کنید.
  2. مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی — درس جدید و ساده‌ای که پایهٔ داده‌ساختارهاست؛ زود تمامش کنید تا ذهنتان برای کدخوانی آماده شود.
  3. داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها — هستهٔ دروس تخصصی (ضریب ۴) و پیش‌نیاز هوش مصنوعی؛ ساختمان داده را پیش از طراحی الگوریتم بخوانید.
  4. مدارهای منطقی — درسی کوتاه و قاعده‌مند که پیش‌نیاز معماری کامپیوتر است.
  5. معماری کامپیوتر — بلافاصله پس از مدار منطقی، تا مفاهیم سخت‌افزاری تازه باشد.
  6. سیستم‌های عامل — بعد از معماری؛ وقفه، حافظهٔ نهان و سلسله‌مراتب حافظه را از آنجا می‌شناسید.
  7. نظریهٔ زبان‌ها و ماشین‌ها — بعد از گسسته؛ مباحثش مستقل و تست‌پذیر است.
  8. هوش مصنوعی — بعد از الگوریتم‌ها (جست‌وجو در گراف) و هم‌زمان با احتمال (شبکه‌های بیزی).
  9. آمار و احتمال مهندسی — بعد از شمارش در گسسته، سریع‌تر پیش می‌رود.
  10. جبر خطی — درس تازهٔ ۱۴۰۶؛ چون منبع آمادهٔ کنکوری برایش کم است، از نیمهٔ اول دوره و موازی با دروس تخصصی شروعش کنید و به آخر موکولش نکنید.
  11. زبان عمومی و تخصصی — در تمام دوره روزانه و موازی؛ ۲۵ سؤال دارد و با یکسان شدن ضرایب، ارزش هر تست آن برای همهٔ گرایش‌ها یکی است.

تغییرات دروس و منابع در کنکور ۱۴۰۶

  • نام مجموعه از «مهندسی کامپیوتر» به «مهندسی و علم کامپیوتر» تغییر کرد (کد ۱۲۷۷ ثابت ماند).
  • تعداد مواد امتحانی از شش به سه کاهش یافت. در ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ مواد امتحانی این‌ها بودند: زبان؛ ریاضیات (ریاضی عمومی ۱ و ۲، آمار و احتمال مهندسی، ریاضیات گسسته)؛ تخصصی ۱ (نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها، سیگنال‌ها و سیستم‌ها)؛ تخصصی ۲ (ساختمان داده‌ها، طراحی الگوریتم، هوش مصنوعی)؛ تخصصی ۳ (مدار منطقی، معماری کامپیوتر، الکترونیک دیجیتال)؛ تخصصی ۴ (سیستم‌های عامل، شبکه‌های کامپیوتری، پایگاه داده‌ها).
  • در ۱۴۰۶ مواد امتحانی این‌هاست: ۱) زبان عمومی و تخصصی (انگلیسی)؛ ۲) ریاضیات (ریاضیات گسسته، آمار و احتمال مهندسی، جبر خطی)؛ ۳) دروس تخصصی (مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی، مدارهای منطقی، معماری کامپیوتر، داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها، نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها، سیستم‌های عامل، هوش مصنوعی).
  • حذف‌شده‌ها: ریاضی عمومی ۱ و ۲، سیگنال‌ها و سیستم‌ها، الکترونیک دیجیتال، شبکه‌های کامپیوتری و پایگاه داده‌ها. اضافه‌شده‌ها: جبر خطی (در ماده ریاضیات) و مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی (در دروس تخصصی).
  • ضرایب یکسان شد. در ۱۴۰۴ چهار کد ضریب متفاوت برای گرایش‌ها وجود داشت (مثلاً شبکه و امنیت با تخصصی ۴ پررنگ‌تر، هوش مصنوعی با تخصصی ۲ و معماری با تخصصی ۳). در ۱۴۰۶ برای همهٔ ۱۴ رشته و گرایش یک کد ضریب وجود دارد: زبان ۱، ریاضیات ۲ و دروس تخصصی ۴.
  • گرایش‌های رشتهٔ «مهندسی و علم کامپیوتر» در جدول ۱۴۰۶: نرم‌افزار، هوش مصنوعی، معماری سیستم‌های کامپیوتری، الگوریتم‌ها و محاسبات، شبکه‌های کامپیوتری، رایانش امن، علم داده و اینترنت اشیاء. «مهندسی مخابرات امنیتی» هم به‌عنوان رشتهٔ تازه افزوده شده است (فقط دانشگاه امام باقر(ع)، فقط برادران).
  • پیامد برای مطالعه: کتاب‌های ریاضی عمومی، سیگنال‌ها و سیستم‌ها، الکترونیک دیجیتال، شبکه‌های کامپیوتری و پایگاه داده‌ها برای این آزمون دیگر لازم نیست، مگر اینکه در آزمون دیگری مثل فناوری اطلاعات (۱۲۷۶، که شبکه و پایگاه داده را دارد) هم شرکت کنید. به‌جای آن‌ها یک منبع جبر خطی و یک منبع برنامه‌سازی C لازم دارید.
  • سرفصل تفصیلی: سازمان سنجش فقط عنوان دروس و ضرایب را منتشر کرده و برای دو درس جدید سرفصل جزئی جداگانه‌ای اعلام نشده است. یکی از مؤسسات، فهرست منابع هر درس را از «برنامهٔ درسی کارگروه تخصصی مهندسی کامپیوتر مصوب ۱۰/۰۴/۱۴۰۳ وزارت علوم» نقل کرده (Deitel، Hanly و Koffman و Kernighan و Ritchie برای برنامه‌سازی؛ Lay، Klein و Noble و Daniel برای جبر خطی)، اما متن خود این مصوبه را مستقیماً ندیدیم.
  • تعداد سؤالات و زمان آزمون ۱۴۰۶ هنوز رسمی نیست. یک مؤسسه از ۸۵ سؤال در ۱۹۰ دقیقه خبر داده (۲۵ زبان، ۲۰ ریاضیات، ۴۰ تخصصی) و دیگری از ۱۱۵ سؤال در ۲۴۰ دقیقه؛ رقم قطعی با دفترچهٔ ثبت‌نام اعلام می‌شود. اطلاعیهٔ سنجش هم تصریح کرده «ملاک نهایی، مفاد دفترچه راهنمای ثبت‌نام» است.

نکات کلی

  • از ۱۴۰۶ همهٔ رشته‌گرایش‌های مجموعهٔ ۱۲۷۷ فقط یک کد ضریب دارند: زبان ۱، ریاضیات ۲ و دروس تخصصی ۴. یعنی دروس تخصصی به‌تنهایی بیش از نیمی از وزن آزمون را دارند و برخلاف سال‌های قبل، انتخاب گرایش دیگر ترتیب اهمیت دروس را عوض نمی‌کند.
  • تعداد سؤالات و زمان هر بخش در ۱۴۰۶ هنوز رسماً اعلام نشده و در دفترچهٔ ثبت‌نام (ثبت‌نام ۱۶ تا ۲۲ آذر ۱۴۰۵) می‌آید. ارقامی که مؤسسات گفته‌اند با هم یکی نیست (۸۵ سؤال در ۱۹۰ دقیقه در برابر ۱۱۵ سؤال در ۲۴۰ دقیقه)؛ برنامه را بر پایهٔ ضرایب رسمی بچینید، نه حدس‌ها.
  • کنکورهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ هنوز بهترین منبع تمرین برای درس‌هایی‌اند که در ۱۴۰۶ باقی مانده‌اند؛ سؤالات ریاضی عمومی، سیگنال، الکترونیک دیجیتال، شبکه و پایگاه داده را هنگام تمرین کنار بگذارید.
  • برای جبر خطی و مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی سؤال رسمی گذشته در این مجموعه وجود ندارد؛ پایه را از کتاب‌های مرجع بسازید و سؤالات جبر خطی کنکورهای ارشد رشته‌هایی که این درس را داشته‌اند (مثلاً علوم کامپیوتر ۱۲۰۹) را برای تمرین به کار ببرید.
  • در ماه‌های آخر چند آزمون کامل زمان‌دار بدهید و تست‌زنی را با مدیریت زمان تمرین کنید؛ پاسخ نادرست نمرهٔ منفی دارد، پس روی سؤال‌های مشکوک ریسک نکنید.
  • اگر می‌خواهید در کنار ۱۲۷۷ در آزمون دیگری هم شرکت کنید، «مهندسی فناوری اطلاعات» (۱۲۷۶) در جدول ۱۴۰۶ با علامت رشتهٔ شناور آمده و دروس تخصصی‌اش (مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی، داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها، سیستم‌های عامل، شبکه‌های کامپیوتری، طراحی پایگاه داده‌ها و هوش مصنوعی) هم‌پوشانی زیادی با ۱۲۷۷ دارد. شرایط دقیق ثبت‌نام شناور را از دفترچهٔ ثبت‌نام بخوانید.
  • آزمون ۱۴۰۶ روزهای پنجشنبه ۱۶ و جمعه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۶ برگزار می‌شود؛ دور اول دروس تخصصی را تا پایان زمستان ببندید تا فروردین و اردیبهشت برای مرور و آزمون جامع بماند.

تمرین با سوالات واقعی کنکور

همهٔ کنکورهای ارشد مهندسی کامپیوتر از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ — ۷۰۰ سؤال — با پاسخ تشریحی گام‌به‌گام و مطابق کلید رسمی.

پرسش‌های متداول

بهترین منبع مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی برای کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر چیست؟
منابع مرجع: C: How to Program — Paul Deitel, Harvey Deitel؛ Problem Solving and Program Design in C — Jeri R. Hanly, Elliot B. Koffman؛ The C Programming Language — Brian W. Kernighan, Dennis M. Ritchie.
بهترین منبع مدارهای منطقی برای کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر چیست؟
منابع مرجع: Digital Design — M. Morris Mano, Michael D. Ciletti؛ Fundamentals of Digital Logic with Verilog Design / with VHDL Design — Stephen Brown, Zvonko Vranesic. کتاب‌های کنکوری: مدار منطقی، مسعود کتیرایی، راهیان ارشد؛ مدارهای منطقی، هادی یوسفی، پوران پژوهش؛ مدار منطقی، علیرضا اجلالی، نصیر.
بهترین منبع معماری کامپیوتر برای کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر چیست؟
منابع مرجع: Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface (MIPS Edition) — David A. Patterson, John L. Hennessy؛ Computer System Architecture — M. Morris Mano؛ Computer Architecture and Organization — John P. Hayes. کتاب‌های کنکوری: معماری کامپیوتر، هادی یوسفی، پوران پژوهش؛ معماری کامپیوتر (درسنامه)، مسعود کتیرایی، بابان؛ حل سؤالات معماری کامپیوتر (نکته و تست)، مسعود کتیرایی، بابان.
سوالات کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر با پاسخ تشریحی را از کجا تهیه کنم؟
در کنکور استادی (konkurstudy.ir) همهٔ سوالات کنکور ارشد مهندسی کامپیوتر از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ — ۷۰۰ سؤال — با پاسخ تشریحی گام‌به‌گام و مطابق کلید رسمی سازمان سنجش، به تفکیک سال، درس و مبحث موجود است.
آیا سازمان سنجش منبع رسمی معرفی می‌کند؟
سازمان سنجش کتاب مشخصی معرفی نمی‌کند و منبع رسمی آزمون همان فهرست دروس امتحانی است. کتاب‌های زیر، منابعی‌اند که ناشران و مؤسسه‌های آمادگی بیش از همه معرفی می‌کنند.
منابع و مآخذ (۴۹)

راهنماهای دیگر این کنکور