سوال ۹۷ کنکور ارشد مهندسی برق ۱۴۰۵
سیستم زیر یک نمونهبرداری ایدهآل با قطاری از ضربه است که ، دوره تناوب نمونهبرداری است. کدام گزینه درخصوص این سیستم درست است؟
خروجی: و
پاسخ صحیح: گزینهٔ C — خطی و تغییرپذیر با زمان
این سیستم، ورودی را در یک سیگنال ثابت (مستقل از ورودی) به نام ضرب میکند:
خطی بودن. برای ورودیهای و اسکالرهای ، خروجی متناظر با برابر است با
هم خاصیت جمعپذیری و هم همگنی برقرار است، پس سیستم خطی است. (ضرب در یک تابع ثابت، عملی خطی روی است؛ ضربهها این خاصیت را از بین نمیبرند.)
تغییرناپذیری با زمان. ورودی را به اندازهٔ شیفت میدهیم؛ پاسخ به برابر است با
نسخهٔ شیفتیافتهٔ خروجی اصلی نیز عبارت است از
این دو تنها در صورتی برابرند که برای همهٔ برقرار باشد. از آنجا که یک تابع صریح از است (فقط در ناصفر است)، در حالت کلی . ضرب در یک حامل (carrier) وابسته به زمان، سیستم را متغیر با زمان میکند.
بنابراین نمونهبردار خطی و متغیر با زمان است — گزینهٔ ۳.
نکتهٔ کنکوری: ضرب در هر سیگنال ثابتی سیستم را خطی نگه میدارد؛ تنها زمانی تغییرناپذیر با زمان است که آن ضریب، ثابت (مقدار عددی) باشد. یک ضریب وابسته به زمان (حامل، پنجره، یا قطار ضربه) همواره یک سیستم خطی را متغیر با زمان میکند.
کارتهای مرتبط
یک سیستم خطی تغییرناپذیر با زمان بهطور کامل با پاسخ ضربهاش h توصیف میشود (یا بهطور معادل با پاسخ پلهاش، که مشتق یا تفاضل مرتبهٔ اول آن همان h است)، خروجی آن کانولوشن ورودی با h است، و نمایی همیشگی e^st تابع ویژهٔ آن است.
شش ویژگی تعیینکنندهٔ یک سیستم — خطی بودن، تغییرناپذیری با زمان، حافظه، علّی بودن، پایداری BIBO و وارونپذیری — همراه با آزمونهایی که هر یک را در حوزهٔ زمان، از روی قطبها، صفرها و ناحیهٔ همگرایی (ROC) یک H گویا، و در اتصالهای سری، بازگشتی و سایر اتصالها مشخص میکنند.