سوال ۶۷ کنکور ارشد مدیریت ۱۴۰۰
ماهیت، محور مورد تأکید و ساختار متناسب با برنامه‌ریزی راهبردی در کدام مورد به‌درستی بیان شده است؟
پاسخ صحیح: گزینهٔ C — انتزاعی، اثربخشی، انطباق‌پذیر
پاسخ: گزینهٔ ۳ — انتزاعی، اثربخشی، انطباق‌پذیر (abstract, effectiveness, adaptable).
در تمایز کتاب‌های مدیریت میان برنامه‌ریزی راهبردی (strategic planning) و برنامه‌ریزی عملیاتی (operational planning)، برنامهٔ راهبردی جهت کلی و رابطهٔ سازمان با محیط را تعیین می‌کند. تأکید آن بر اثربخشی (effectiveness)، یعنی انتخاب و تحقق اهداف مناسب، است و با تغییر شرایط باید قابلیت انطباق داشته باشد. برنامهٔ عملیاتی این جهت را به روش‌های مشخص و اجرای کارا تبدیل می‌کند.
صورت سؤال سه ویژگی «متناسب با برنامه‌ریزی راهبردی» را می‌خواهد. هر سه جزء باید به سطح راهبردی تعلق داشته باشند؛ درست‌بودن یک یا دو جزء کافی نیست.
| بُعد | تأکید راهبردی | تأکید عملیاتی |
|---|---|---|
| ماهیت | کلی و انتزاعی | تفصیلی و عینی |
| محور اصلی | اثربخشی: اهداف مناسب | کارایی: اجرای اقتصادی |
| ساختار | قابل انطباق با تغییر محیط | تجویزشده‌تر برای اجرای امور تکراری |
- ۱: «تفصیلی» به تشریح عملیاتی تعلق دارد و «ثابت» نیز انطباق‌پذیری راهبردی را نادیده می‌گیرد. این دو ویژگی برای برنامه‌ای تکراری و ازپیش‌تعیین‌شده مناسب‌اند؛ وجود اثربخشی طبقه‌بندی را اصلاح نمی‌کند.
- ۲: انتزاعی و انطباق‌پذیر راهبردی‌اند، اما کارایی (efficiency) به صرفه‌جویی در رابطهٔ داده و ستاندهٔ اجرا مربوط است. با جایگزینی کارایی با اثربخشی، گزینه درست می‌شد.
- ۴: اثربخشی و انطباق‌پذیری مناسب‌اند، اما تفصیل به اجرای برنامه تعلق دارد. با جایگزینی «تفصیلی» با «انتزاعی»، گزینه درست می‌شد.
نکتهٔ کنکوری: راهبردی = جهت کلی + اهداف درست + انطباق؛ عملیاتی = وظایف مشخص + اجرای کارا. در گزینهٔ سه‌جزئی، تک‌تک اجزا را بررسی کنید.